🟰 در ستایشِ عمل‌گرایی اخلاقی: نگاهی به تجربه‌ی زیسته‌ی سید مصطفی تاج‌زاده
✍ حجت شریفی
سیاست، اخلاق و واقعیت: جست‌وجوی راهی ممکن
در جهان پیچیده و پرتنش سیاست، همواره دو گرایش غالب وجود داشته است: یکی ایده‌آل‌گراییِ تهی از کارآمدی، و دیگری عمل‌گراییِ عاری از اخلاق. اما میان این دو قطب افراطی، راه سومی نیز وجود دارد که ریشه در سنت‌های فلسفی معتبر و تجربه‌های موفق انسانی دارد: عمل‌گرایی اخلاقی.
این رویکرد، نه چشم بر واقعیت‌ها می‌بندد و نه اصول اخلاقی را قربانی نتیجه می‌کند، بلکه می‌کوشد راهی برای آشتی‌دادن کارآمدی و کرامت انسانی بیابد.
آن‌گونه که فیلسوفانی چون جان استوارت میل، ویلیام جیمز، و ریچارد رورتی تأکید کرده‌اند، عمل‌گرایی اخلاقی به‌دنبال راه‌هایی است که در عین مؤثر بودن، حرمت انسان را حفظ و رنج او را کاهش دهد.
برخلاف سیاست‌ورزیِ مبتنی بر محاسبه‌ی صرف یا اخلاق‌گراییِ منقطع از جهان واقعی، این دیدگاه تلاش دارد اخلاق را در دل ساختار و کنش سیاسی زنده نگاه دارد.
در این چارچوب، آنچه یک تصمیم یا سیاست را اخلاقی می‌سازد، نه صرف نیت پاک است و نه فقط منش نیک، بلکه اثری‌ست که آن کنش بر زندگی انسان‌های واقعی می‌گذارد: آیا این تصمیم به کاهش فقر، تبعیض و خشونت می‌انجامد؟ آیا امکان گفت‌وگو، آزادی و همزیستی را بیشتر می‌کند یا کمتر؟
متن کامل
منبع: فردای بهتر
@Kaleme
Post #34763
2.08K