✅ فصل هفتم :

#امامت_جزء_اصول_دین_است_یا_فروع_دین

🔵 جلسه 5⃣

2⃣ دلایل روایی

☑️ ب : حدیث ثقلین :
👈 معارضات و مناقشات در سند و دلالت حدیث ثقلین

🔹 علی رغم شواهد و دلایل محکم بر قطعی الصدور بودن حدیث ثقلین، چون این حدیث بر امامت اهل بیت و این که امامتشان از اصول دین است دلالت دارد، ابوالفرج ابن الجوزی پس از نقل آن فقط به یکی از اسانید (‼️) مدعی شده که یکی از راویان این حدیث موثق نیست لذا آن را جزء احادیث ضعیف به شمار آورده است !!!!!!!

🔸 اما علاوه بر تواتر سند، این حدیث در کتب معتبر اهل سنّت مانند صحیح مسلم نقل شده است؛ پس خدشه در این حدیث، موجب مخدوش شدن این کتب می‌شود. از این رو بزرگان اهل سنّت ضمن تاکید بر این که احادیث صحیح مسلم قابل معارضه، مناقشه و تضعیف نیستند، رأی ابن جوزی را در این خصوص اشتباه دانسته اند.

👈 ابن حجر مکی می‌گوید:
◽️قال الترمذی حسن غریب، وأخرجه آخرون، ولم یصب ابن الجوزی فی إیراده فی العلل المتناهیة
، کیف وفی صحیح مسلم وغیره... ؛ [۱]
▫️ترمذی می‌گوید: [حدیث] حسن و غریب است دیگران نیز آن را آورده اند پس ایراد ابن جوزی در العلل المتناهیة درست نیست و چطور ممکن است ایراد وی وارد باشد در حالی که حدیث در صحیح مسلم و غیر آن آمده است.

🔹🔹 از آن جا که سند حدیث و دلالتش بسیار محکم است و نمی توان در اصل صدور و دلالت آن تردید کرد. برخی قسمتی از حدیث را پذیرفته اند امّا قسمت دیگر حدیث را که در مورد اهل بیت علیهم السلام است، تضعیف کرده اند❗️

🔸 ابن تیمیه قسمت «إنی تارک فیکم الثقلین کتاب اللّٰه» را می‌پذیرد امّا قسمت «عترتی وأهل بیتی وإنهما لن یفترقا حتی یردا علی الحوض» را ضعیف می‌شمارد. [۲] هم چنین می‌گوید: إن النبی قال عن عترته أنها والکتاب لن یفترقا حتی یردا علیه الحوض وهو الصادق المصدوق، فیدل علی إن اجماع العترة حجة... لکن العترة هم بنو هاشم کلهم، ولد العباس وولد علی وولد الحارث بنعبدالمطلب وسائر بنی أبی طالب و غیرهم وعلی وحده لیس هو العترة وسید العترة هو رسول اللّٰه. [۳]

🔹 عده ای از بزرگان اهل سنّت نیز اساساً بخش مربوط به اهل بیت علیهم السلام را حذف و یا در آن تصرّف کرده اند.

🔸 خطیب بغدادی حدیث را چنین نقل می‌کند:
◽️یا أیها الناس إنّی فرط لکم وأنتم واردون علیّ الحوض، وإنّی سائلکم حین تردون علی عن الثقلین فانظروا کیف تخلفونی فیهما، الثقل الأکبر کتاب اللّٰه سبب طرفه بید اللّٰه وطرفه بأیدیکم فاستمسکوا به ولا تضلّوا ولا تبدّلوا؛ [۴]
▫️ ای مردم من از میان شما می‌روم و شما در کنار حوض بر من وارد می‌شوید. در این هنگام من از شما در مورد ثقلین خواهم پرسید؛ پس بنگرید که چگونه شأن مرا در مورد آن دو مراعات می‌کنید؟ ثقل اکبر کتاب خداوند وسیله ای است که یک سوی آن به دست خدا و سوی دیگرش در دست شماست؛ پس به آن چنگ زنید تا گمراه و دگرگون نشوید.

🔹 ابوجعفر عقیلی هم می‌نویسد:
◽️قد ترکت فیکم ما لم تضلّوا بعده إن اعتصمتم به کتاب اللّٰه وأنتم مسئولون عنّی، فما أنتم قائلون؟ قالوا: نشهد أنّک قد بلّغت وأدّیت
ونصحت فقال: اللهم اشهد؛ [۵]
▫️من در میان شما چیزی می‌گذارم که در صورت چنگ زدن به آن پس از من گمراه نمی شوید [و آن] کتاب خداست و از شما در مورد من سؤال می‌شود پس چه خواهید گفت؟ گفتند شهادت می‌دهیم که [پیام را] رساندی [رسالت را] ادا کردی و خیرخواه بودی. پس فرمود: خداوندا شاهد باش.

🔸 برخی هم در مصداق «عترتی اهل بیتی» تشکیک کرده اند. [۶]
----------
[۱]الصواعق المحرقه: ۲/۶۵۲.
[۲]منهاج السنة: ۷/۲۷۹: وأما قوله وعترتی أهل بیتی وأنهما... فهذا رواه الترمذی وقد سئل عنه أحمد بن حنبل فضعفه...؟! وضعفه غیر واحد من أهل العلم وقالوا لا یصح.
[۳]همان: ۷/۲۸۰: به درستی که پیامبر گفت: عترتش و قرآن جدایی پذیر نیستند تا زمانی که در کنار حوض وارد شوند؛ و او راستگو و تصدیق شده است پس این مطلب دلالت دارد که اجماع عترت حجت است... ولی عترت همۀ بنی هاشم و فرزندان عباس، علی، حارث بن عبدالمطلب و سائر فرزندان ابوطالب و غیر از ایشان؛ و علی به تنهایی عترت نیست و آقای عترت خود رسول خدا می‌باشد.
[۴]تاریخ بغداد: ۸/۴۴۲.
[۵]الضعفاء عقیلی: ۲/۲۵۰.
[۶]مختصر تحفۀ اثنی عشریه: ۲۱۹.

🆔 @javaheralklam