#فقه_الثقلین 2⃣2⃣

⁉️ آیا از روایات اهل‌بیت علیهم‌السلام می‌توان شستن پا را اثبات کرد؟ (۵)

❗️چهارمین اشکال مطرح‌شده این است که روایت مورد بحث از کتاب حریز نقل شده و کتاب او دارای اشکالاتی بوده است!

✅ در پاسخ باید گفت کتاب حریز از کتب مشهور، معتبر و مورد اعتماد فقهای امامیه بوده است. شیخ صدوق آن را از جمله کتب مورد اعتماد و مرجع معرفی می‌کند که شیعیان برای اخذ احکام شرعی به آنها مراجعه می‌کردند:

▫️ كُتُبٍ مَشْهُورَةٍ عَلَيْهَا الْمُعَوَّلُ وَ إِلَيْهَا الْمَرْجِعُ مِثْلُ كِتَابِ حَرِيزِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ السِّجِسْتَانِيِّ
📚 مقدمه من لا يحضره الفقيه

🔹این مطلب از کلام شیخ طوسی نیز استفاده می‌شود:

▫️له كتب، منها كتاب الصلاة، كتاب الزكاة، كتاب الصوم، كتاب النوادر، تعد كلها في الأصول
📚 فهرست شیخ طوسی صفحه‌ی ۶۴

🔸 شهرت و اعتبار کتاب حریز به اندازه‌ای بوده که اصحاب برجسته‌ی ائمه علیهم‌السلام نیز به مطالب آن استناد می‌کردند:

▫️عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْمُغِيرَةِ قَالَ فِي كِتَابِ حَرِيزٍ أَنَّهُ قَالَ
📚 الکافی جلد سوم صفحه‌ی ۳۶۳

بنابراین، اینکه روایت مورد بحث از کتاب حریز نقل شده، نه تنها دلیلی بر ضعف آن نیست بلکه دلیلی بر اعتبار روایت میباشد.

اما مخالفین برای اثبات اشکال در کتاب حریز، به این روایت استناد میکنند.

🔹 بررسی روایت

1⃣ امام کتاب حماد را رد نمی‌کند.

▫️امام علیه‌السلام نمی‌فرماید آنچه از کتاب حریز آموخته‌ای نادرست است یا کتاب حریز اشکال دارد؛ بلکه پس از مشاهده نماز حماد، از او می‌خواهد کیفیت نماز را به صورت کامل‌تری به‌جا آورد.

2⃣ اشکال امام ناظر به کیفیت کامل نماز است حماد بود و نه اصل نماز او.

امام پس از آنکه، نماز را با جزئیات مختلف، از نحوه قیام و رکوع و سجود گرفته تا اذکار و سایر آداب، برای حماد بیان می‌کند از او میخواد این گونه نماز بخواند. بنابراین مقصود این نیست که حماد اصل نماز را بلد نبوده، بلکه کیفیتی که امام برای یک نماز کامل و همراه با آداب و مستحبات می‌خواهد، فراتر از آن چیزی است که حماد در ابتدا انجام داد.

3⃣ اگر کتاب حریز اشکال داشت، اینجا بهترین موقع برای تذکر بود.

حماد صریحاً می‌گوید: «أَنَا أَحْفَظُ كِتَابَ حَرِيزٍ فِي الصَّلَاةِ» اما امام علیه‌السلام هیچ‌گونه اشکالی متوجه کتاب حریز نمی‌کنند و نمی‌فرمایند احکام این کتاب نادرست است؛ در حالی که اگر کتاب حماد اشکال داشت اینجا بهترین موقعیت برای ذکر این مطلب بود و عدم ذکر این مطلب تایید ضمنی برای کتاب است.

✅ بنابراین، این روایت دلیلی بر ضعف کتاب حریز نیست بلکه نوعی تایید برای کتاب نیز به شمار میرود

🆔 @javaheralklam