به مناسبت هفتاد و سومین سالروز در گذشت کریم ساعی
🔰یادداشتی برای کریم ساعی
✍علی بناگر
بهطور کلی، اگرچه دانشگاههای منابع طبیعی و سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور از نظر تاریخی و فکری بر شالوده اندیشهها و تلاشهای ماندگار کریم ساعی شکل گرفتهاند، اما در مسیر اجرا و عملکرد، فاصلههایی جدی با روح تفکر او دیده میشود.
ساعی منابع طبیعی را موضوعی فراتر از منافع شخصی و سازمانی میدانست و حفاظت از جنگل و مرتع را مسئولیتی اخلاقی و ملی میدانست؛ مسئولیتی که خود برای آن از آسایش و حتی عمرش گذشت.
در دانشگاههای منابع طبیعی، هرچند سرفصلها و چارچوبهای علمی همچنان متأثر از مکتب فکری ساعی است، اما بخشی از بدنه دانشگاهی گرفتار نگاه مادی، اداری و امتیازمحور شده است. منسبگرایی، پروژههای درآمدمحور و تولید مقاله گاه جای تعهد میدانی و مسئولیتپذیری واقعی را گرفتهاند. با این حال، نمیتوان نقش اساتید باشرف، متعهد و دغدغهمند را نادیده گرفت؛ استادانی که همچنان با کمترین امکانات، راه ساعی را در آموزش، پژوهش و حضور در عرصههای واقعی منابع طبیعی ادامه میدهند و سرمایه اخلاقی این حوزه بهشمار میآیند.
در سطح اجرایی نیز، سازمان منابع طبیعی اگرچه وارث ساختاری است که بر پایه تلاشهای ساعی بنا شده، اما در عمل اغلب تحت تأثیر فشارهای سیاسی، اقتصادی و مدیریتی از مسیر حفاظت بلندمدت فاصله گرفته است. تصمیمهای مقطعی، نگاه کوتاهمدت و اولویت دادن به مصلحتهای اداری و جنگ قدرت، در بسیاری موارد جای نگاه اکولوژیک و بیننسلی را گرفتهاند و متأسفانه مدیرانی نیز بر راس کار آمدهاند که حتی اسم ساعی را نشنیده بودند، چه برسد به آنکه راه و منش او را بشناسند. ساعی بنا نداشت سازمانش ابزاری برای بدهبستان، قدرت گرفتن سیاسی یا بذل و بخشش اراضی ملی باشد؛ بلکه آن را نهادی میدانست برای صیانت پایدار و حرفهای از سرمایههای طبیعی کشور.
در مجموع، نقد همزمان به دانشگاهها و سازمان منابع طبیعی از یک ریشه مشترک میآید: کمرنگ شدن اخلاق حرفهای و رسالت تاریخی حفاظت. با این حال، همانطور که در دانشگاه هنوز استادانی پایبند به راه ساعی حضور دارند، در بدنه سازمان نیز کارشناسان و نیروهای میدانی شریفی هستند که با وجود محدودیتها، از جنگل و مرتع دفاع میکنند. آینده تفکر ساعی نه در ساختارها، بلکه در زنده ماندن همین وجدان حرفهای و تعهد انسانی رقم خواهد خورد.
در روزگاری که حتی مراسم یادبود این استاد بزرگ هم راه خودش را نمیرود، باید همه ما بپذیریم که کریم ساعی از ما راضی نیست
Post #1321
192
Forwarded from دیدبان منابعطبیعی و محیطزیست ایران
