‍ ♦️فایل صوتی کنفرانس علمی پیمایش‌های ملی: امکان‌ها و محدودیت‌ها

🔻 نشست دوم: مسئله‌یابی و چهارچوب مفهومی در پیمایش‌های ملی
دبیر نشست: معصوم آقازاده عضو هیئت علمی ایسپا


✅ فاطمه جواهری؛ عضو هیئت علمی دانشگاه خوارزمی

🔷 با مطالعه پیمایش‌های ملی صورت گرفته در چندسال اخیر، باید گفت نظریه‌ها و چهارچوب نظری به شیوه‌های مختلفی مورد استفاده قرار گرفته است. هیچیک از پیمایش‌ها مسئله‌محور نبوده‌اند و با رویکرد توصیفی و عمدتا سفارش از سوی کارفرمای دولتی اجرا شده‌اند.

🔷 عمدتا در پیمایش‌های ملی از نظریه به مثابه یک چهارچوب مفهومی استفاده شده است که در نهایت به توصیف ختم شده‌اند و کارهای تبیینی در پیمایش‌ها مشاهده نمی‌شود.

🔷 پیمایش‌های ملی معمولا تحقیقاتی دولتی هستند، از این‌رو پژوهشگران به دلیل پشتوانه سازمانی پیمایش از اتخاذ مبانی نظری که حاوی معانی انتقادی باشد پرهیز دارند

🔷 در برخی از پیمایش‌های ملی از نظریه‌های تلفیقی استفاده شده است. اما این تلفیق و ترکیب بدون پشتوانه منطقی و بدون ربط ارگانیک صورت پذیرفته است و بعضا مفاهیم و متغیرها با نظریه‌ها ارتباط منطقی ندارند.

🔷 برخی از پیمایش‌های ملی اجرا شده دارای دامنه موضوعی بسیار گسترده هستند و به قدری همه‌چیز خواه هستند که هیچ نظریه‌ای نمی‌تواند آن‌ها را پوشش دهد.

🔷 حرکت بسوی پیمایش‌های تخصصی و مبتنی بر موضوع خاص، تکرار پیمایش‌ها در بازه‌های زمانی منظم، انجام تحلیل‌های ثانویه و در دسترس بودن اطلاعات و نتایج پیمایش‌ها و نقدپذیر کردن آن‌ها به تقویت جایگاه نظریه و چهارچوب مفهومی کمک خواهد کرد.


✅ آرش نصر اصفهانی؛ پژوهشگر اجتماعی

🔷 هیچ یک از پیمایش‌های ملی دارای نظریه و چهارچوب نظری مشخص نیستند. تنها از دل بحث‌های نظری مفاهیم، ابعاد و سوالات استخراج می‌شوند.

🔷 یکی از آفات پیمایش‌های ملی بروکراتیزه و دولتی شدن آن‌هاست و اگر از دل محیط‌های آکادمیک بیرون آیند، مطلوب‌تر است. بروکراتیزه شدن پیمایش‌های ملی سبب شده است وضعیت و فهم جامعه به اینفوگرافی‌ها، نمودارها و داشبوردهای مدیریتی تقلیل داده شود.

🔷 پیمایش‌های با برد متوسط و کوتاه و ارزان قیمت مانند نظرسنجی‌های تلفنی می‌تواند بهتر باشد و پیچیدگی‌های اداری و بروکراتیک را کاهش دهد.

🔷 با همدستی علوم اجتماعی جریان اصلی و حاکمیت گروه‌های قومیتی و محلی کمتر در پیمایش‌ها حضور دارند و وجوه محلی و قومیتی در پیمایش‌ها مورد بحث نیستند.



📊 مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران (ایسپا)



🆔 @ispa_polling