‍ ✍️ شبکه‌های اجتماعی‌‌ نمایانگر جامعه هستند؟
یادداشت منتشر شده از محمد رهبری پژوهشگر شبکه‌های اجتماعی در روزنامه شرق، 16 تیر 1399

🔷 ‌‌فضای مجازی و آنچه درون شبکه‌های اجتماعی مجازی می‌گذرد چه نسبتی دارد با آنچه در دنیای واقعی رخ می‌دهد؟ آیا می‌توان آنچه را در دنیای فضای مجازی می‌گذرد به‌عنوان یک واقعیت اجتماعی به آنچه درون جامعه می‌گذرد تعمیم دا‌د؟ اینها پرسش‌هایی است که پژوهشگران، سیاست‌مداران و جامعه‌شناسان در مواجهه با فضای مجازی با آن روبه‌رو هستند. برخی معتقدند اساسا رابطه‌ای میان دنیای واقعی و شبکه‌های اجتماعی مجازی برقرار نیست و برخی عقیده دارند با تحلیل داده‌های شبکه‌های اجتماعی به‌زودی حتی از نظرسنجی نیز بی‌نیاز می‌شویم.‌‌ با وجود آنکه در برخی از دانشگاه‌های برجسته دنیا روی این مسئله کار می‌شود که چگونه می‌توان با استفاده از داده‌های شبکه‌های اجتماعی، جامعه را تحلیل کرد، در کشورمان این موضوع تاکنون چندان مورد توجه قرار نگرفته است.

🔷 واقعیت آن است که ما نمی‌توانیم مشاهدات محدود خودمان از فضای مجازی را به کلیت جامعه تعمیم دهیم؛ اما اگر بتوانیم رفتار صدها هزار کاربر را رصد و بررسی کنیم، شاید وضعیت تغییر کند. بااین‌حال تحلیل رفتار صدها هزار کاربر شبکه‌های اجتماعی مجازی، ما را با حجم بزرگی از داده مواجه می‌کند که استخراج آن دشوار و تحلیل آن دشوارتر است؛ اما برخی یافته‌ها نشان می‌دهد که در صورت «داده‌کاوی» و تحلیل این «کلان‌داده‌ها»، تعمیم نتایج آنها به جامعه امکان‌پذیر است.

🔷 در همین راستا، می‌توان نمونه‌های مشخصی از هم‌روندی داده‌های شبکه‌های اجتماعی با نظرسنجی‌ها را ارائه کرد. اولین‌بار، نگارنده با مقایسه میزان استفاده از تلگرام در تیرماه سال 98 در مقایسه با اسفندماه، این هم‌روندی را مشاهده کرد؛ جایی که میزان کاربران تلگرام در تیرماه، به همان اندازه کاهش یافته بود که میزان بازدید کانال‌های تلگرامی؛ یعنی همان‌قدر که کلان‌داده‌ها نشان می‌داد بازدید کانال‌های تلگرامی از اسفند تا تیر افت کرده است، به همان میزان نیز نظرسنجی ایسپا نشان می‌داد کاربران تلگرام در این بازه زمانی کاهش یافته است؛ اما در ماه‌های اخیر نیز با تحلیل داده‌های توییتر و تلگرام، موارد دیگری از هم‌روندی داده‌های شبکه‌های اجتماعی با نظرسنجی‌ها مشاهده شده است.


🔻🔺متن کامل را در سایت ایسپا مطالعه کنید

🆔 @ispa_polling