🔵ولايت فقيه از ديدگاه علماى شيعه از قرن چهارم تا چهاردهم هجری

1⃣شيخ مفيد (333- 413 ه)

🔹شيخ مفيد از فقهاى بزرگ در قرن چهارم و پنجم هجرى است. از عبارات و جملات اين متكلم فقيه در كتاب مهم المقنعه، مى‌توان ولايت عامه فقيه را دريافت.

از عبارات شيخ مفيد (https://t.me/islamic_state/60) اين نكات بر مى‌آيد:

4. شيخ مفيد براى فقها- از جانب صاحب الامر- در امور عمومى مهمى ولايت قائل است؛ امورى مانند اقامه حدود (حتى قطع دست، شلاق و قتل مجرمين)، دستور بر اجراى احكام، امر به معروف و نهى از منكر و جهاد با كفار و معاندين. وى در اين خصوص مى‌فرمايد:

فاما اقامه الحدود فهو الى سلطان الاسلام المنصوب من قبل اللّه و هم ائمة الهدى من آل محمد صلّى اللّه عليه و اله و من نصبوه لذلك من لامراء و الحكام و قد فوضوا النظر فيه الى فقهاء شيعتهم مع الامكان- الى أن قال- فقد لزمه اقامه الحدود عليهم فليقطع سارقهم و يجلد زانيهم و يقتل قاتلهم و هذا فرض متعين على من نصبه المتغلب لذلك على ظاهر خلافته له او الاماره من قبله على قوم من رعيته فيلزمه اقامه الحدود و تنفيذ الاحكام و الامر بالمعروف و النهى عن المنكر و جهاد الكفار و من يتحقق ذلك من الفجار و يحب على اخوانه من المؤمنين معونته على ذلك.[1]

اما اقامه حدود بر عهده حاكم اسلامى است كه خداوند او را منصوب كرده و ايشان ائمه هدى از اهل بيت حضرت محمد صلّى اللّه عليه و اله مى‌باشند و يا اميران و حاكمانى كه امامان براى اين كار نصب كرده‌اند و آنان اعمال نظر در اين مسئله را به فقهاى شيعه واگذار كرده‌اند. درصورتى‌كه شرايط اين كار براى آنها ممكن باشد، ... تا اينكه فرمود: پس بر آنان لازم است حدود را اقامه نمايند و دست سارقان را قطع كند و زناكار را شلاق بزنند و قاتل را بكشند. و اين كارها همچنين براى كسى [فقيهى‌] كه حاكم غاصب او را براى اين كار نصب نموده و يا او را براى حكومت از طرف خود بر عده‌اى از مردم معين كرده نيز واجب و متعين است. پس بر او لازم است كه اقامه حدود كند و احكام را جارى نمايد و امر به معروف و نهى از منكر نمايد و با كفار جهاد كند و با كسانى كه‌ فاجر و مستحق جهاد هستند، جهاد كند و بر مردان مؤمن واجب است او را بر انجام اين امور يارى كنند.

5. شيخ مفيد در مورد احتكار مى‌گويد: «للسلطان ان يكره المحتكر على اخراج غلته:[2] حاكم اسلامى مى‌تواند احتكاركننده را وادار كند كه غلاتش را خارج كند در معرض فروش قرار دهد».

مراد از سلطان در عبارات اخير شيخ مفيد، امام معصوم نيست؛ زيرا شيخ در مورد معصومين عليهم السّلام از الفاظ «سلطان اسلام» يا «عادل» استفاده مى‌كند. از سوى ديگر، از آنجا كه در ديدگاه شيخ مفيد فقها جانشينان امام زمان (عج) هستند، ازاين‌رو مراد از سلطان، فقيه حاكم است. البته ممكن است سلطان كه به صورت مطلق آمده، امام معصوم و فقيه نايب او، هر دو را شامل شود.

[1] . همان، ص 810.
[2] . شيخ مفيد، المقنعه، ص 616.

〰〰〰〰〰〰〰〰〰〰
🔰کانال حکومت اسلامی
🆔@islamic_state