🔵ولايت فقيه از ديدگاه علماى شيعه از قرن چهارم تا چهاردهم هجری

5️⃣علامه حلى (648- 726 ه)

علامه قدّس سرّه در جايى آورده است: «كل من خرج على امام عادل وجب قتاله على من يستنهضه الامام او نائبه على الكفايه ...:[1] اگر كسى بر امام عادل خرج و شورش كند، قتال با او بر هر كسى كه امام يا نايب امام او را امر به جنگ كند، واجب است».

وى در كتاب قواعد الاحكام، نايب امام را به نايب عام (فقها) و نايب خاص تفسير مى‌كند: «كل من خرج على امام عادل فهو باغ و يجب قتاله على كل من يستنصره الامام او من نصبه عموما او خصوصا على الكفايه‌[2] هر كسى كه بر امام عادل شورش و خروج كند و امام امر به جنگ فرمايد لازم است جنگ با او به صورت واجب كفايى بر هر كسى كه امام يا نايب خاص و يا عام امام عليه السّلام او را براى جنگ و رد ياغى و شورشى، به يارى مى‌طلبد». به نظر مى‌رسد كه اين عبارت علامه دلالت كند بر وجوب دفع ياغى كه بر نايب عام امام عليه السّلام نيز شورش كرده است.

مسئله امامت و فروعات آن (ولايت فقيه) در نزد علامه از اهميت خاصى برخوردار است؛ آن‌سان كه وى مسئله امامت را مسئله‌اى كلامى مى‌داند، نه يك موضوع فرعى كه تنها در فقه مطرح شود.
وى حتى از اينكه علما اين مسئله را از كلام به فقه آورده‌اند، اظهار ناراحتى مى‌كند.[3] خلاصه سخن اينكه، ذكر موارد متعددى از ولايت حاكم اسلامى در كتب مختلف علامه حلى قدّس سرّه حاكى از اهميت مسئله رهبرى در عصر غيبت و پذيرش ولايت عامه فقيه (حاكم) از سوى اوست.
گفتنى است علامه قدّس سرّه اين اختيارات براى فقيه جامع الشرايط را در موقعيتى بيان نموده كه پيوسته در معرض نگاه و خطر حاكمان مغول و مخالفان بود.

[1] . علامه حلى، ارشاد الأذهان، كتاب جهاد.
[2] . همو، قواعد الاحكام، ج 1، ص 522.
[3] .« ... و ليست من علم الفقه بل هى من علم الكلام».( علامه حلى، تذكرة الفقها، ج 1، ص 452).

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🔰کانال حکومت اسلامی
🆔@islamic_state