🔵ولایت فقیه از دیدگاه علمای شیعه از قرن چهارم تا چهاردهم هجری قمری

📍ادله ابن ادريس براى اثبات ولايت فقيه عمدتا، ادله نقلى است. او خبر واحد را حجت نمى‌داند، ولى روايات مثبت ولايت فقيه را فراتر از خبر واحد مى‌شمرد. ناگفته نماند كه مقبوله عمر بن حنظله و مشهوره ابى خديجه از جمله ادله اوست. او دراين‌باره مى‌گويد: «و قد تناصرت الروايات عن الصادقين عليهما السّلام بمعناى ما ذكرنا:[1] روايت امام باقر و امام صادق عليهما السّلام نيز آن مطالبى را كه ما در مورد ولايت فقيه ذكر كرديم، تأييد مى‌كند». ايشان در ادامه، روايت عمر بن حنظله را نقل مى‌كند.

♦️سرانجام ابن ادريس نظريه خود را در مورد ولايت فقيه اين‌گونه گزارش مى‌كند:

قال محمد بن ادريس رحمه اللّه مصنف هذا الكتاب و ما اخترناه اولا هو الذى يقتضيه الادله و هو اختيار السيد المرتضى فى انتصاره و اختيار شيخنا ابو جعفر فى مسائل خلافه و غيرهما من الجله- المشيخه و ما تمسك به المخالف لما اخترناه فليس فيما يعتمد عليه ... لان جميع ما قاله و أورده يلزم فى الامام مثله حرفا فحرفا، فاما قوله اقامه الحدود ليست من فروضه، فعين الخطاء المحض عند جميع الامه لان الحكّام جميعهم هم المعينون بقوله تعالى‌ «السارق و السارقه ... و ذلك قوله تعالى الزانيه و الزانى ...».الى غير ذلك من الآيات.[2]

آن چيزى كه ما اختيار كرديم، اولا ادله اقتضاى آن را دارد و ثانيا مورد اختيار سيد مرتضى در كتاب‌ انتصار، و شيخ طوسى در كتاب خلاف و بزرگان از مشايخ است. ادله‌اى را كه مخالفان اين نظريه آورده‌اند، قابل اعتماد نيست؛ زيرا هر اشكالى كه در مورد تنفيذ احكام به وسيله ولىّ فقيه جامع الشرايط انجام شود، همان اشكال در مورد امام عليه السّلام هم لازم مى‌آيد؛ چه تمامى حاكمان [شرعى‌] در مورد احكام تعبديه مانند آيه مربوط به قطع دست دزد و اجراى حد بر زانى و غير اين دو از آيات ديگر [كه احتياج به تنفيذ و اجرا دارد]، مخاطب خداوند هستند.

🔻دراين‌باره ذكر نكته ای ضرورى مى‌نمايد:

ابن ادريس مانند امام خمينى قدّس سرّه بين ولى فقيه حاكم و امام در اجراى قوانين اسلامى تفاوتى قائل نيست و او را مجرى حدود، قضا، اجراى احكام و حتى دخالت در امر احتكار و ضبط آن به نفع مصالح عمومى مى‌داند. بنابراين آيا پذيرش چنين اختياراتى براى ولى فقيه حاكم جز قبول نيابت عامه براى اوست؟

[1] . ابن ادريس، السرائر، ج 3، ص 539.
[2] . همان، ص 546.

〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️
🔰کانال حکومت اسلامی
🆔@islamic_state