اپراتوری هوش مصنوعی؛ تنظیم‌گری نباید مانع نوآوری شود
یادداشت کارشناسی
محمد غلامی | 21 شهریور 1405

به نظر می‌رسد در طراحی آیین‌نامه اپراتورهای هوش مصنوعی باید میان اپراتورهای زیرساختی بزرگ و کسب‌وکارهای نوآور و تخصصی حوزه هوش مصنوعی تفکیک جدی قائل شد.

ایجاد اپراتورهایی با ظرفیت پردازشی بالا و توان تأمین زیرساخت GPU، به‌ویژه برای همکاری با دولت در پروژه‌های بزرگ و ملی، می‌تواند ضروری و قابل دفاع باشد. اما تعمیم الزامات چنین اپراتورهایی به تمام شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی، می‌تواند نتیجه معکوس داشته باشد.

بخش مهمی از نوآوری در هوش مصنوعی توسط شرکت‌های کوچک و متوسطی شکل می‌گیرد که لزوماً مالک زیرساخت‌های عظیم پردازشی نیستند، بلکه مزیت آنها در فناوری، الگوریتم، داده، محصول و حل مسائل تخصصی است. اگر ورود به بخش قابل توجهی از بازار، به‌ویژه بازار دولتی، منوط به دریافت مجوزی با الزامات سنگین شود، عملاً بخش بزرگی از این شرکت‌ها از بازار کنار گذاشته خواهند شد؛ اتفاقی که می‌تواند نوآوری، سرمایه‌گذاری و رشد کسب‌وکارهای کوچک این حوزه را مختل کند.

از این رو، به نظر من بهتر است پروانه اپراتوری متناسب با مأموریت اصلی آن، یعنی تأمین زیرساخت و ارائه خدمات در مقیاس بزرگ تعریف شود و برای سایر کسب‌وکارهای هوش مصنوعی، متناسب با نوع فعالیت و سطح ریسک، چارچوب‌های ساده‌تر و غیرمحدودکننده در نظر گرفته شود.

نباید فراموش کنیم که شرکت‌های بزرگ امروز، ممکن است از دل همین کسب‌وکارهای کوچک و نوآور فردا شکل بگیرند. اگر برای شکل‌گیری شرکت‌های بزرگ، فضای رشد شرکت‌های کوچک را محدود کنیم، در واقع مسیر شکل‌گیری نسل بعدی بازیگران بزرگ هوش مصنوعی را مسدود کرده‌ایم.

این دیدگاه را در جلسه هیات مقررات‌زدایی وزارت امور اقتصادی و دارایی و در حضور وزیر محترم اقتصاد نیز مطرح کردم که مورد پذیرش قرار گرفت و مقرر شد پیشنهاد اصلاح آیین‌نامه از سوی وزارت اقتصاد برای طرح در هیات وزیران ارائه شود.

به اعتقاد من، تنظیم‌گری در حوزه هوش مصنوعی باید به‌جای تعیین و محدود کردن بازیگران، فضای رقابت و نوآوری را باز نگه دارد؛ چراکه در بازاری با چنین سرعت تحولی، مهم‌ترین سرمایه کشور نه فقط ظرفیت GPU، بلکه شرکت‌ها، ایده‌ها و نوآوری‌هایی است که هنوز متولد نشده‌اند.

آیین نامه مورد اشاره:
https://nezamat.ir/%D9%85%D8%B5%D9%88%D8%A8%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-8-%D8%AC%D9%84%D8%B3%D9%87-%D8%B4%D9%85%D8%A7%D8%B1%D9%87-364-%D9%85%D9%88%D8%B1%D8%AE-1404-7-29-%DA%A9%D9%85%DB%8C%D8%B3%DB%8C%D9%88/

https://t.me/irdigeco