فراجامعه ترجمه فارسی کتاب Ultrasociety: How 10,000 Years of War Made Humans the Greatest Cooperators on Earth نوشته پیتر تورچین (Peter Turchin) است؛ کتابی در مرز تاریخ، جامعهشناسی، انسانشناسی تکاملی و علم پیچیدگی که میخواهد به یک پرسش بسیار بزرگ پاسخ دهد:
چگونه انسان از موجودی که در گروههای کوچک چند دهنفره زندگی میکرد، به موجودی تبدیل شد که میتواند با میلیونها انسان غریبه، در قالب دولت، شهر، شرکت، ارتش، دانشگاه، بازار و حتی پروژههایی مانند ایستگاه فضایی بینالمللی همکاری کند؟
پاسخ تورچین هم جذاب است و هم جنجالی: جنگ و رقابت میان جوامع، طی هزاران سال، جامعههایی را که بهتر قادر به همکاری بودند انتخاب و تقویت کرد؛ و بهتدریج نهادها، ارزشها و سازوکارهایی به وجود آمد که همکاری میان انسانهای نامرتبط را در مقیاس بسیار بزرگ ممکن ساخت. او این توانایی را «فراجامعهبودن» یا Ultrasociality مینامد.
ادامه مطلب:
https://chatgpt.com/share/6a9415d2-0ee0-83eb-8735-db9ea835d185
ایده مرکزی کتاب
در یک جمله میتوان استدلال تورچین را چنین خلاصه کرد:
در داخل هر جامعه، خودخواهی میتواند برای فرد سودمند باشد؛ اما در رقابت میان جوامع، جامعهای که اعضایش بهتر همکاری میکنند معمولاً از جامعهای که دچار اختلاف، فساد و بیاعتمادی است قویتر خواهد بود.
این همان منطق انتخاب چندسطحی یا Multilevel Selection است. در سطح فرد، فرد خودخواه ممکن است از فرد فداکار جلو بیفتد؛ اما در سطح گروه، گروهی متشکل از افراد همکار میتواند گروهی متشکل از افراد فرصتطلب را شکست دهد. این منطق هنوز در ادبیات تکامل فرهنگی مورد بحث و توسعه قرار دارد.
https://t.me/irdigeco