‍

🔳 نگاهی به زندگی بانوثمینه باغچه‌بان 🔳


(زاده ۴ فروردین ۱۳۰۴ تبریز -- درگذشته ۲۶ شهریور ۱۴۰۴) نویسنده کودک و نوجوان

او درباره خودش نوشته بود:
«زمانی‌که به گذشته‌ام می‌نگرم، دلم پر از شادی می‌شود، چه سعادتی بود همدوش پدرم کنار فرزندان ناشنوایم بودم. هر روز زندگی‌ام در دبستان کَر و لالها و آموزشگاه باغچه‌بان سراپا شادی بود. اگر دوباره به‌دنیا بیایم باز همین راه را در پیش خواهم گرفت و خداوند را سپاسگزارم که مرا به این راه رهنمون شد.»
وی در کودکستان «باغچه اطفال»  نخستین کودکستان ایران که توسط جبار باغچه‌بان بنا نهاده شده بود، زاده شد. پس از چند سال همه خانواده به شیراز رفتند و او در کودکستانی که پدرش در شیراز بنیاد نهاد، بزرگ شد و درسال ۱۳۱۱ به تهران آمدند. پدرش در محله سنگلج دبستان کر و لال‌ها را تأسیس کرد.
او به دانشسرای مقدماتی پامنار رفت و همزمان به تدریس در مدرسه کر و لال‌ها پرداخت. در دانشسرا با راهنمایی و آموزش بدرالملوک بامداد و مهری آهی وارد دانشسرای عالی شد و در ۱۳۲۷ در رشته زبان انگلیسی فارغ‌التحصیل شد. درسال ۱۳۲۹ با استفاده از بورس به آمریکا رفت و در کالج لیندن وود در ایالت میسووری در زمینه آموزش و پرورش ناشنوایان به تحصیل پرداخت. درسال ۱۳۳۲ در مقطع کارشناسی ارشد آموزش و پرورش ناشنوایان از دانشگاه کلمبیا فارغ‌التحصیل شد و سپس در رشته گفتاردرمانی در همان دانشگاه به تحصیل ادامه داد.
پس از بازگشت از آمریکا و تجدید نظر برای کتاب‌های درسی در جلسات دفترکل امور ابتدایی با حضور عباس یمینی شریف و لیلی آهی و توران میرهادی حضور یافت. براساس این جلسه، او درسال ۱۳۴۰ از طرف آموزش و پرورش، مسئول تشکیل کلاس‌های کارآموزی و کارورزی آموزگاران کلاس اول در سطح کشور شد. همچنین کتاب روش تدریس مخصوص سپاه دانش را بر اساس روش پدرش تهیه کرد که در افغانستان و تاجیکستان هم کاربرد داشت و به این ترتیب روش باغچه‌بان فراگیر شد. این کتاب با همراهی لیلی آهی تهیه شده بود.
پس از مرگ پدر، او مسئولیت آموزشگاه باغچه‌بان و پس از آن ریاست آموزشگاه مدیریت فنی جمعیت کر و لال‌ها را برعهده گرفت. همچنین در ۱۳۵۰ مدیرعامل و مسئول برپایی سازمان ملی رفاه ناشنوایان و در ۱۳۴۵ مدیر امور بالینی و دوره تربیت متخصص شنوایی سنجی و رابط ناشنوایان در دانشگاه ملی شد و درسال ۱۳۴۱ در پی تأسیس شورای کتاب کودک، فعالیتش را در آنجا آغاز کرد.

آثار:
دو کتاب «پل چوبی» و «نوروزها و بادبادک‌ها» به‌قلم او از کتاب‌های برگزیده شورای کتاب کودک است. ارائه ترانه فولکلوریک «دویدم و دویدم» در قالب کتاب و تهیه ویدئوی آن به‌زبان اشاره با کمک یونیسف صورت گرفت. همچنین درسال ۱۳۷۷ بنا به درخواست یونیسف، برگردان فارسی کتاب «پیمان جهانی» به‌قلم او انجام پذیرفت و به‌چاپ رسید و از آن ویدئویی به‌زبان اشاره تهیه شد. از دیگر آثار او کتاب‌های «جم جمک برگ خزون» «آفتاب مهتاب چه رنگه» و کتاب «روشنگر تاریکی‌ها» "درباره پدرش جبار باغچه‌بان" است که کتاب آخر با مؤسسه پژوهشی تاریخ ادبیات کودکان انجام گرفته‌است.

افتخارات:
در سال ۱۹۷۷ از سوی Clarke School Fellowship For The Middle East USA یک بورس تحصیلی به نام او نامگذاری شد. کتاب ثمینه باغچه‌بان: خادم فرهنگ و جامعه، نوشته رضا محمودی و محمد نوری زندگینامه اوست.