💎 چند نکته در خصوص باطل (Revoke) شدن SSL Certificateهای سایت بانک مرکزی و سازمان تنظیم مقررات
✍️میثم ناظمی
 
همانطور که می‌دانید در خصوص SSL Certificateهای X509 که برای اعتباردهی به سایت‌ها استفاده می‌شود ما دو عبارت داریم یعنی Revoked (باطل شدن گواهینامه) و Expired (یعنی منقضی شدن گواهینامه) که این دو با هم خیلی فرق دارند.

چند نکته مهم:
اگر واقعاً CA گواهی را Revoked کرده باشد، نمی‌شود آن را صرفاً «منقضی شدن گواهی» توصیف کرد. باید مشخص شود وضعیت گواهی در CRL/OCSP چه بوده و آیا واقعاً Revocation رخ داده یا فقط‌Certificate Expired  شده است.
تحریم می‌تواند عامل ریشه‌ای باشد، ولی باید زنجیره علت مشخص شود. مثلاً اگر یک CA بین‌المللی به‌دلیل تحریم، سرویس/حساب/پرداخت/صدور گواهی را برای یک سازمان ایرانی ارائه نکند، نتیجه می‌تواند ناتوانی در تمدید Certificate باشد. اما از روی صرفاً دیده ‌شدن خطای SSL نمی‌توان با قطعیت گفت «تحریم باعث Revoke شده».
 
خوب حالا 2 تا سوال مهم اینجا پیش میاد:
1️⃣ آیا SSL Certificate سایت بانک مرکزی و سازمان تنظیم مقررات Expire شدن، یعنی پایان تایم 1 یا 2 ساله اونها فرارسیده و بعد شرکت صادر کننده اونها به خاطر تحریم ها گواهینامه رو تمدید نکرده؟
2️⃣ آیا Certificate سایت بانک مرکزی و سازمان تنظیم مقررات Revoke شدن، یعنی حتی شرکت صادر کننده نذاشته گواهینامه به پایان طول عمر خودش برسه و قبل از اون گواهینامه رو باطل کرده؟
 
🌀پاسخ: برای این منظور باید خود Certificate و وضعیت OCSP/CRL آن دامنه را بررسی کنیم که بنده این کار رو انجام دادم. اگر واقعاً Revoked باشد، آن وقت می‌شود با استناد فنی خیلی محکم‌ میشه گفت گواهینامه‌ها Revoked (باطل) شدن به خاطر تحریم ها پیش از اینکه تاریخ Expiration Date (تاریخ انقضای) اونها سر برسه و دلیل تحریم هاست.

🌀بررسی SSL Certificate سازمان تنظیم مقررات
📌 تاریخ Expires: 24 August 2026 – 10:29:59 یعنی هنوز حدود 9 روز اعتبار دارد.
📌 اگر هم مشکل فنی بوده باشه مثل مشکل DNS، مشکل ‌ACME، مشکل دسترسی شبکه، مشکل Chain/SNI و... توی این مدت باید کارشناسان فنی این سازمان اون رو برطرف میکردن. بنابراین چون سایت cra.ir با خطای ‌Certificate‌ مواجه میشه، پس نمی‌توانیم آن را به Expiration نسبت بدهیم و قطعاً Revoked شده.
📌و یک نکته جالب: شرکت TrustAsia Technologies صادرکننده این گواهی هست و Certificate فعلی در ماه May 2026 صادر شده؛ یعنی همین چند ماه پیش گواهی جدید دریافت شده. بنابراین حتی ادعای اینکه «شرکت صادرکننده به‌دلیل تحریم‌ها گواهی را تمدید نکرده» با این Certificate فعلی سازگار نیست؛ پس نتیجه اینکه اینقدر فشار تحریم ها در حوزه تکنولوژی بالاست که گواهینامه‌های SSL رو پیش از اینکه حتی Expiration اونها برسه (یعنی هنوز معتبر هستند)، باطل میکنن.
 
🌀بررسی SSL Certificate بانک مرکزی
📌 در خصوص این گواهینامه تاریخ صدور اون 27 July 2026 هست، یعنی Certificate بانک مرکزی فقط حدود 19 روز پیش صادر شده (یعنی خیلی اخیراً ‌Renewal/Issuance) و تا 11 فوریه 2027 اعتبار دارد (یعنی تقریباً 6 ماه دیگه...) و الان باطل (Revoke) شده. یعنی فاجعه!!!
📌 نکته جالب دیگه اینکه همون شرکت TrustAsia Technologies که گواهینامه سازمان تنظیم مقررات رو صادر کرده برای بانک مرکزی رو هم صادر کرده... پس یعنی حالا باید بگردیم دنبال پرتغال فروش و ببینیم دیگه این شرکت برای کدوم سازمان ها، نهادهای ایرانی Certificate صادر کرده و هنوز خبرشون منتشر نشده...

@iranopensource🌎