🔴 بحران‌های ساختاری ادامه دارند
🔻 ایران پس از جنگ چهل‌روزه ـ بخش دوم
✍️ سعید مدنی
✅ آیا تغییر در رأس قدرت می‌تواند بحران‌های ریشه‌دار یک نظام سیاسی را برطرف کند؟ یا بحران‌هایی که طی دهه‌ها در ساختار شکل گرفته‌اند، پس از تغییر رهبری نیز ادامه می‌یابند؟
سعید مدنی در دومین بخش از مجموعه «ایران پس از جنگ چهل‌روزه» استدلال می‌کند که جمهوری اسلامی در دوران خامنه‌ای به یک «رژیم در بحران» تبدیل شده بود و این وضعیت، به باور او، در دوران پساخامنه‌ای نیز ادامه یافته است.
او برای توضیح این وضعیت، از پنج بحران ساختاری سخن می‌گوید:
🔹 بحران مشارکت: کاهش مشارکت شهروندان در فرایندهای انتخاباتی.
🔹 بحران مشروعیت: زیر سؤال رفتن مشروعیت نظام سیاسی مستقر.
🔹 بحران هویت: تعارض‌ها و تنش‌های میان جمهوری اسلامی و هویت ملی ـ ایرانی.
🔹 بحران نفوذ: کاهش هژمونی حاکمیت در جامعه و تضعیف انسجام درونی ساختار قدرت.
🔹 بحران توزیع: نابرابری‌ها و مشکلات مرتبط با توزیع ثروت و قدرت.
🔻 پنج بحران چگونه در طول چهار دهه انباشته شدند؟
مدنی با استناد به مطالعه‌ای درباره جمهوری اسلامی، روند شکل‌گیری این بحران‌ها را چنین توضیح می‌دهد:
▪️ دهه نخست: به روایت مطالعه مورد اشاره، هنوز هیچ‌یک از این پنج بحران به‌صورت ساختاری بروز نکرده بود.
▪️ دهه دوم: با سیاست‌های تعدیل اقتصادی و انتقال رهبری از خمینی به خامنه‌ای، بحران‌های توزیع و نفوذ پدیدار شدند.
▪️ دهه سوم: با گسترش ارتباطات، جنبش‌های اجتماعی و تجربه اصلاحات، بحران هویت نیز به دو بحران پیشین افزوده شد.
▪️ دهه چهارم: هر پنج بحران به‌طور هم‌زمان حضور یافتند و با تقویت متقابل یکدیگر، زمینه شکل‌گیری آنچه مدنی «جامعه جنبشی» می‌نامد فراهم شد.
🔴 اما بحران ساختاری دقیقاً چیست؟
در تعریف مدنی، بحران زمانی رخ می‌دهد که ساختار سیاسی و اقتصادی دیگر نتواند مشکلات خود را با سازوکارهای معمول، قوانین و رویه‌های موجود حل کند.
تورم ایجاد می‌شود، اما نهادهای مسئول توان مهار مؤثر آن را ندارند. اقتصاد نیازمند رشد است، اما سازوکارهای مدیریتی موجود از تأمین آن ناتوان‌اند.
پیامد این وضعیت، گسترش عدم قطعیت در سراسر جامعه است؛ از سرمایه‌گذاری و تولید گرفته تا معیشت، روابط اجتماعی و آینده فردی شهروندان.
به تعبیر این تحلیل، بحران دیگر صرفاً یک مشکل مقطعی نیست؛ اختلالی است که کارایی کل ساختار را کاهش می‌دهد و حتی می‌تواند بقای آن را با مخاطره مواجه کند.
🔻 پرسش محوری سعید مدنی این است:
اگر بحران‌ها محصول مناسبات و نهادهای تثبیت‌شده طی چند دهه باشند، آیا تغییر رهبر، بدون تغییر سازوکارهای تولیدکننده بحران، می‌تواند راه‌گشا باشد؟
این پرسش، نقطه آغاز بحثی درباره نسبت تغییر سیاسی، اصلاح ساختار و آینده جامعه ایران است.
📖 مطالعه متن کامل در ایران فردا
#سعید_مدنی #ایران_پس_از_جنگ_چهل_روزه #بحران_ساختاری #جامعه_جنبشی #جامعه_شناسی_سیاسی #ایران_فردا
#فرهیختگان روزن آگاهی
Post #76095
368