🔴 کوتاه در مورد سرگذشت واژگانِ «آتشنشان» و «آتشنشانی»
● آتشنشانی: (از آتش و نشاندن) فرونشاندن آتش - دایرهایست از شهرداری که در هنگامِ آتش گرفتن محل به فرونشاندن آن میپردازد. پیشتر آن را «اطفائیه» مینامیدند.
● آتشنشان: کسی است که برای فرونشاندن آتش گماشته شده است. (مأمورِ اطفائیه)
«آتشنشان» و «آتشنشانی» مصوّب فرهنگستان ایران (۱۳۱۴ - ۱۳۲۰) در برابر «مأمورِ اطفائیه» و «اطفائیه» هستند. این دو واژه هم، مانند شماری از مصوبات آن فرهنگستان، نوساخته نبودند، بلکه با زِبَردستی از دلِ متونِ کُهن بازیابی شده بودند، مانندِ نمونههای زیر:
آتشِ بیداد بنشانْد آتشِ شمشیرِ او
آتشی دیدی تو هرگز کو بُوَد «آتشنشان»؟
(دیوانِ قطران تبریزی، قرن پنجم)
و
آتشِ لاله چرا افروخت آبِ چشمِ ابر؟
آب را گر خاصیّت «آتشنشانی» آمدهست
(دیوانِ سید حسن غزنوی، قرن ششم)
🔴 بُنمایه:
برگِ اینستاگرامی «چشم و چراغ»
@IranDel_Channel
💢
Post #4641
728