اختفای ماه و زهره در آسمان ایران؛ رویدادی دیدنی در ۲۳ شهریور و طرح رصد سراسری


اختفاء یکی از پدیده‌های جذاب نجومی است که در آن یک جرم آسمانی از دید ناظر زمینی، پشت جرم دیگری قرار می‌گیرد و برای مدتی پنهان می‌شود. این پدیده از گذشته اهمیت علمی زیادی داشته و رصد دقیق آن، به‌ویژه در مورد اختفاءهای ماه، برای بررسی و اندازه‌گیری دقیق‌تر عوارض سطحی ماه مورد استفاده قرار گرفته است.

ماه، به دلیل قطر ظاهری حدود نیم درجه در آسمان، یعنی نزدیک به ۳۰ دقیقه قوسی، می‌تواند اجرام مختلف آسمانی را از دید ناظر زمینی بپوشاند. اختفای ماه با ستارگان، چه پرنور و چه کم‌نور، نسبتاً معمول است؛ اما قرار گرفتن سیارات در پشت ماه رویدادی کم‌تکرارتر و از نظر رصدی جذاب‌تر به شمار می‌رود.

در میان اختفاءهای سیاره‌ای، اختفای زهره به دلیل درخشش بسیار زیاد این سیاره، جلوه‌ای ویژه دارد. زهره در شرایط مناسب می‌تواند حتی در نزدیکی آسمان روشن نیز به‌راحتی دیده شود و همین موضوع، اختفای آن پشت ماه را به رویدادی مناسب برای رصد عمومی، عکاسی نجومی و حتی ثبت‌های علمی تبدیل می‌کند.

در رویداد اختفای ۲۳ شهریور ۱۴۰۵، فاز ماه حدود ۱۲ درصد و قدر ظاهری سیاره زهره حدود منفی ۴٫۵ است. به همین دلیل این دو در آسمان روز نیز قابل مشاهده هستند.

اهمیت این اختفاء برای رصدگران ایرانی به‌ویژه در شمال‌شرق کشور بیشتر است. در بخش‌هایی از استان‌های خراسان شمالی، خراسان رضوی وه خراسان جنوبی و همچنین قسمت کوچکی از استان سمنان، اختفاء به صورت خراشان رخ می‌دهد.

با حرکت به سمت مناطق جنوب‌غربی ایران، مدت زمان اختفاء افزایش می‌یابد و در برخی مناطق می‌تواند به حدود ۸۰ دقیقه برسد. بنابراین موقعیت جغرافیایی ناظر نقش مهمی در شکل و مدت زمان مشاهده این پدیده دارد.

این رویداد علاوه بر ارزش علمی، فرصت مناسبی برای علاقه‌مندان به نجوم آماتوری و عکاسی آسمان فراهم می‌کند تا از نزدیک شاهد عبور ظاهری یکی از درخشان‌ترین اجرام منظومه شمسی از پشت هلال کم‌نور ماه باشند.

از تمامی علاقه‌مندان به ثبت این رویداد دعوت می‌شود فایل ضمیمه این خبر را مطالعه و در صورت داشتن ابزار مناسب در اندازه‌گیری دقیق زمان شروع و پایان اختفا بر اساس محل زندگی خود اقدام کنند.


راه‌های ارتباط
کانال تلگرام: @iranastronomer
ایمیل: info.asiac.ir@gmail.com
وب‌سایت انجمن نجوم ایران: www.asi.ir/fa/amateur