ایران، خواستگاه دانش ژنتیک جهان

فرازهایی از سخنان زنده یاد پروفسور محمد حسن کریمی نژاد، پدر و بنیانگذار ژنتیک پزشکی بالینی ایران

از سال سوم دبستان با شاهنامه آشنا شدم. در آنجا صحبت از نژاد بود و خلاف عقاید آن دوره نمی‌گفتند که بچه برای پدر است. فردوسی در شاهنامه نشان می‌دهد که نیاکان ما تا چه اندازه با مبانی ژنتیک آشنا بوده‌اند. در مورد کیخسرو می‌گوید:
نژاد از دو سو دارد و نیک پی / ز افراسیاب و ز کاووس کی
یعنی می‌گوید که از یک طرف به افراسیاب می‌رسد و از یک طرف به کیکاووس. من شجره‌نامه‌اش را هم کشیده‌ام. افراسیاب پدر فرنگیس بود و کیکاووس پدر سیاوش. ببینید که چقدر زیبا توصیف می‌کند که این ژن‌ها از افراسیاب از طریق مادر و از کیکاووس از طریق پدر به کیخسرو رسیده است! در اروپا و یونان تا قرن هفدهم تصور می‌کردند که خصوصیات از پدر به ارث می‌رسد و فکر می‌کردند که نطفة مرد مثل تخم گیاه است و خصوصیات از طریق آن به ارث می‌رسد! مثل تخم خیار و خربزه. یعنی تصورشان این بود که مادر تنها نقش تغذیه‌ای و پرورش جنین را به عهده دارد. این بود که من علاقه داشتم در این رشته تحصیل کنم و از ابتدا به ژنتیک و طب اطفال علاقه داشتم.

به نظر من که در کتاب «الفبای ژنتیک پزشکی» هم به صورت علمی نشان داده‌ایم، ایران ما زادگاه علم ژنتیک است. به عقیدة من ژنتیک همان توارث و توارث همان ژنتیک است. حالا یک‌خرده از نظر مبانی متفاوت بوده است. اجداد ما کاملاً اعتقاد داشته‌اند که زن و مرد کاملاً شریک هستند در تولید بچه و انتقال صفات. این مهم‌ترین نکته و تفاوت با یونان و سایر جاها بوده است!
اساس تفاوت نیاکان ما با دیگران این است که نیاکان ما اساس ژنتیک را درست متوجه شده بودند. این تفاوت بسیار زیادی دارد با اینکه فکر کنیم نطفة مرد کاشته می‌شود و زن تنها مثل یک کشتزار آن را پرورش می‌دهد. این تفاوت بین نیاکان ما و اقوام دیگر است که باعث می‌شد زنان در ایران باستان بتوانند دریاسالار شوند یا در همة پست‌ها حضور داشته باشند، مانند مردان از دوره هخامنشی تا دوره ساسانی.

کانال بنیاد مکتب پروفسور یلدا:
   @ipyaf