✍🏻یک شوخی بی‌مزه: دانشکده خصوصی در سیستم تماماً دولتی

▪️اخیراً مصاحبه‌ای از دکتر فریدون مهبودی، از چهره‌های شناخته‌شده صنعت بیوتکنولوژی دارویی کشور، وایرال شده که ایشان خبر از احداث یک دانشگاه علوم‌پزشکی تماماً خصوصی و محول شدن بخش دانشکده داروسازی به ایشان داده‌اند. این مصاحبه دقیقاً پس از بیانیه‌ها و مکاتبات قاطبه تشکل‌های دانشجویی حوزه داروسازی و همچنین اظهارنظر مسئولان و کارشناسان مبنی بر مخالفت قاطع با تأسیس دانشکده‌های جدید داروسازی و لزوم رسیدگی به دانشکده‌های فعلی، خبرساز شده است.

▪️در بحث مخالفت با تأسیس دانشکده‌های داروسازی جدید، گاه دانشجویان و داروسازان به ایجاد انحصار و محدودسازی تربیت داروساز و در نتیجه حفظ بازار کار متهم می‌شوند؛ اما این برداشت، ناشی از نادیده گرفتن شرایط کلان کشور و ساختار معیوب صنعت سلامت است.

▪️سیستم بهداشت و درمان کشور و وضعیت نظام دارویی ایران اکنون در شرایطی کاملاً خاصی قرار دارد. موضوع فقط تعداد داروساز و دانشجوی داروسازی نیست، بلکه بازار دارو و کل زنجیره تأمین آن مملو از محدودیت‌ها، قوانین دست‌وپاگیر و قیمت‌گذاری دستوری است. در شرایط فعلی، سهم بازار سلامت از GDP کشور به حدود ۴/۵ درصد کاهش یافته و صادرات دارویی نیز در سال جاری به کمتر از ۱۰۰ میلیون دلار رسیده است. صنایع دارویی نه‌تنها در مسیر توسعه نیستند، بلکه تحت فشار تحریم‌ها، بحران نقدینگی و فرسودگی زیرساخت‌ها، به‌سختی برای بقا تلاش می‌کنند. در چنین شرایطی، افزایش بی‌ضابطه نیروی انسانی متخصص، نه‌تنها کمکی به نظام سلامت نمی‌کند، بلکه مصداق اتلاف منابع مالی و عمر جوانان کشور است.

▪️مسئله داروسازی امروز کشور، کمبود داروساز یا دانشکده داروسازی نیست؛ بلکه فقدان تعریف صحیح از نقش داروساز در نظام سلامت است. داروسازی ایران نیازمند خدمت‌محور شدن است، نه صرفاً داروخانه‌محور باقی ماندن. در حال حاضر، داروساز – چه عمومی و چه متخصص – حضور بسیار کم‌رنگی در بالین بیمار دارد و عملاً از چرخه تصمیم‌سازی درمانی حذف شده‌است. در چنین ساختاری، افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان بدون اصلاح جایگاه حرفه‌ای داروساز، تنها به تشدید بیکاری پنهان و سرخوردگی شغلی منجر خواهد شد.

▪️از سوی دیگر، رشته‌های علوم پزشکی از جمله داروسازی، مستقیماً با جان مردم سروکار دارند. سلامت جامعه نباید به صرف توان پرداخت شهریه، به دست فارغ‌التحصیلان دانشگاه‌های خصوصی سپرده شود؛ حتی اگر مؤسس آن دانشگاه از افراد شناخته‌شده و ذی‌نفوذ باشد. کیفیت آموزش، زیرساخت‌های آزمایشگاهی و بالینی، و پیوند آموزش با نظام درمان، امری نیست که صرفا با سرمایه‌گذاری خصوصی تضمین شود.

▪️در پایان، به دکتر مهبودی عزیز توصیه می‌شود اگر واقعاً دغدغه توسعه آموزش داروسازی را دارند، به‌جای تأسیس دانشکده خصوصی جدید، در جهت تجهیز آزمایشگاه‌ها، به‌روزرسانی امکانات آموزشی و تقویت آموزش مهارت‌محور در دانشکده داروسازی شیراز و سایر مراکز موجود گام بردارند؛ اقدامی که هم اعتبار علمی داروسازی کشور را حفظ می‌کند و هم امید و آینده دانشجویان را به سخره نمی‌گیرد.

▪️به یاد داشته باشیم:
افزایش کمی دانشکده‌های داروسازی نه‌تنها به معنای توسعه داروسازی نیست، بلکه با کاهش کیفیت زیرساخت‌ها و آموزش، می‌تواند موجب افت توانمندی و جایگاه دانش‌آموختگان آینده رشته داروسازی گردد. توسعه حقیقی داروسازی در گرو اصلاح نقش داروساز، حرکت به سمت داروسازی خدمت‌محور و توسعه صنایع دارویی موجود است.


#IPSS26 🌱

➰ Telegram • Instagram • LinkedIn • Website