💎متفورمین (Metformin)

🔖 نام‌های تجاری: 
گلوکوفاژ (Glucophage)، فورتامت (Fortamet) ، گلومتزا (Glumetza)؛ زوگر؛ رهامت و...

⌚️ دسته دارویی: 
ضددیابت خوراکی (بیگوانیدها)

⚙ اشکال دارویی موجود در ایران: 
قرصextended release; قرص immediate release، محلول خوراکی

🏞 مکانیسم اثر: 
کاهش تولید گلوکز در کبد (کاهش گلوکونئوژنز)، افزایش حساسیت سلول‌ها به انسولین و کاهش جذب گلوکز از روده‌ها؛ بدون تحریک ترشح انسولین.

✅ کاربرد: 
درمان دیابت نوع ۲، سندرم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، پیشگیری از دیابت در افراد پرخطر؛ دیابت بارداری؛ کنترل افزایش وزن ناشی از داروهای ضدسایکوز.

👎 عوارض شایع: 
تهوع، اسهال، درد شکم، کاهش اشتها، کمبود B12 (در طولانی مدت)؛ سردرد ، طعم فلزی در دهان، اسیدوز لاکتیک (کمترشایع و خطرناک).

⚠️ تداخلات دارویی: 
الکل؛ انسولین، داروهای مدر مثل فورزماید، کورتیکواستروئیدها، برخی داروهای فشارخون

🗓 مقدار مصرف دارو: 
👩🏻👨🏻بزرگسالان: 
۵۰۰ میلی گرم دوبار در روز تا ۲۰۰۰ میلی‌گرم منقسم در روز همراه غذا (معمولا همراه صبحانه و شام)
 
(ماکسیمم دوز سریع رهش ۲۵۵۰ میلی گرم و برای آهسته رهش ۲۰۰۰ میلی گرم است).
👧🏻کودکان ۱۰ تا ۱۷ سال:
۵۰۰ میلی‌گرم همراه صبحانه و شام (از ۲۰۰۰ میلی گرم در روز بیشتر نشود).

🚫موارد منع مصرف: 
نارسایی شدید کلیوی (GFR کمتر از۳۰) و یا کبدی، اسیدوز متابولیک، مصرف همزمان با مواد حاجب یددار، حساسیت به متفورمین
افراد دچار هایپوگلایسمی و کمبودB12

🚨 هشدار و احتیاط: 
در بیماران با مشکلات کلیوی، کبدی یا قلبی با احتیاط مصرف شود؛ در صورت بروز علائم اسیدوز لاکتیک (ضعف شدید، تنگی نفس، تنفس کوتاه و سریع؛ خواب آلودگی 😴)، مصرف را قطع و سریع به پزشک مراجعه کنید.

📣مصرف در بارداری: 
رده B؛ در بارداری با نظر پزشک و در صورت نیاز قابل مصرف است (به‌ویژه در PCOS و دیابت بارداری)

❓مصرف در شیردهی: 
مقداری وارد شیر می‌شود؛ با نظر پزشک مصرف شود.

🔔 نکته مهم: 
»در صورت نیاز به تصویربرداری با مواد حاجب یددار، مصرف دارو باید موقتاً قطع شود و ۴۸ ساعت بعد از تصویربرداری از سر گرفته شود.
»متفورمین باعث القای تخمک گذاری می‌شود. در خانم هایی که در سن باروری هستند و قصد بارداری ندارند باید از روش پیشگیری از بارداری مطمئن استفاده شود.
»میزان هموگلوبین A1C حداقل دوبار در سال باید مانیتور شود.

⌚️منابع: UpToDate، Drugs.com، کاتزونگ

📱کانال تلگرام ایفسا لرستان:
https://t.me/IPHSALUMS
📱کانال ایتا دانشکده داروسازی:
https://eitaa.com/lumsdaro

#متفورمین #Metformin #دیابت #PCOS #داروسازی #فارماکولوژی
#انجمن_علمی_داروسازی_لرستان
#هر_روز_یک_دارو