📎 ادامه‌ی گزارش نشست
در بلایای جمعی طبیعی یا ساخته‌دخالت عنصر انسانی، البته برخی افراد ممکن است دچار PTSD یا سایر اختلالات روان‌پزشکی شوند، اما مسئله جامعه در وضعیتی که ترومای جمعی می‌خوانیم فراتر از مجموع آسیب‌های فردی است. جامعه ممکن است دچار کاهش اعتماد، فرسایش سرمایه اجتماعی، گسترش بدبینی، قطبی‌شدن، کاهش امید به آینده و دشواری در همکاری جمعی شود.
در عین حال تاریخ نشان می‌دهد که همه جوامع سرنوشت یکسانی ندارند. پس از جنگ جهانی دوم، برخی کشورها توانستند به سمت آشتی، بازسازی و توسعه حرکت کنند و برخی دیگر دهه‌ها در چرخه خشونت، انتقام و بی‌اعتمادی باقی ماندند.
دکتر امیرحسین جلالی ندوشن سخنگوی انجمن که اداره‌ی جلسه را عهده‌دار بود گفت: «پرسش اصلی نشست این نیست که آیا جنگ آسیب می‌زند؛ پاسخ این پرسش روشن‌تر است. پرسش مهم‌تر این است که چه عواملی تعیین می‌کنند یک جامعه بتواند رنج مشترک را به سرمایه‌ای برای همبستگی تبدیل کند یا برعکس، همان رنج به عاملی برای تداوم شکاف‌ها و تعارض‌ها بدل شود. به طور کلی برای پاسخ به این پرسش، به دو نگاه مکمل نیاز داریم؛ یکی نگاه جامعه‌شناختی که بر نهادها، سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و کنش جمعی تمرکز دارد و دیگری نگاه روان‌پزشکی و سلامت روان که به سازوکارهای روانی افراد و گروه‌ها، تاب‌آوری، سوگ، حافظه جمعی و ظرفیت ترمیم روابط انسانی می‌پردازد. امیدوارم این جلسه فرصتی باشد تا به جای صرفاً توصیف آسیب‌ها، درباره شرایط امکان بازسازی اجتماعی نیز گفت‌وگو کنیم؛ زیرا کیفیت آینده هر جامعه، تنها به شدت بحران بستگی ندارد، بلکه به نحوه مواجهه آن جامعه با بحران نیز وابسته است.»
پیش از آغاز گفت‌گو با میهمانان، خانم نیکی مهجوریان از اعضای تیم اجرایی در مورد این سلسله‌نشست که در آغاز راه آن هستیم اطلاعاتی به مخاطبان داد.
در نشست اول در تاریخ ۱۵ مرداد ۱۴۰۵، پرسش‌های زیر با دکتر سید وحید شریعت (رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران) مطرح گردید:
۱. از نگاه روان‌پزشکی، شما «ترومای فردی» را می‌شناسید، و روان‌پزشکان در ارزیابی و درمان آن خبرگی دارند. اما آیا «ترومای جمعی» هم در کار بالینی نمود می‌یابد. اساساً می‌توان از آسیب روانی یک جامعه سخن گفت؟
۲. در شرایط بحران‌های ممتد، چگونه می‌توان میان واکنش طبیعی فرد و جامعه به شرایط دشوار و وقوع آسیب‌شناسی روانی تمایز قائل شد تا از آسیب‌شناختی کردن تجربه‌های طبیعی پرهیز شود؟
۳. تجربه‌های جهانی چه عواملی را در افزایش تاب‌آوری روانی یک جامعه پس از جنگ، یا بحران‌های اجتماعی مؤثر می‌دانند؟
۴. نقش روان‌پزشکان و متخصصان سلامت روان پس از پایان بحران چیست؟ آیا نقش آنان محدود به تشخیص و درمان بیماران است یا نهاد روان‌پزشکی می‌تواند، یا باید در بازسازی اعتماد و پیوندهای اجتماعی نیز مسئولیتی عهده‌دار شود؟
۵. اگر بخواهید تنها یک اولویت برای حفظ سلامت روان جامعه ایران در شرایط کنونی پیشنهاد کنید، آن اولویت چیست؟
دکتر شیرین احمدنیا (رئیس انجمن جامعه‌شناسی ایران) نیز به پرسش‌های زیر پاسخ داد:
۱. از منظر جامعه‌شناختی، چرا برخی جوامع پس از جنگ به هم نزدیک‌تر می‌شوند و برخی دیگر دچار شکاف‌های عمیق‌تر می‌شوند؟
۲. سرمایه اجتماعی، اعتماد عمومی و نهادهای مدنی چه نقشی در تبدیل رنج مشترک به بازسازی اجتماعی دارند؟
۳. آیا وجود یک «روایت مشترک» از گذشته برای آشتی اجتماعی ضروری است یا می‌توان با وجود روایت‌های متفاوت نیز به همزیستی پایدار رسید؟
۴. تجربه کشورهای مختلف چه درس‌هایی درباره گفت‌وگوی اجتماعی و آشتی ملی در اختیار ما قرار می‌دهد؟
۵. با توجه به شرایط کنونی ایران، مهم‌ترین موانع اجتماعی بازسازی اعتماد و انسجام اجتماعی را چه می‌دانید و کدام ظرفیت‌های موجود می‌توانند به این بازسازی کمک کنند؟
🪧 متن کامل مباحث نشست در روزهای آتی در همین کانال منتشر خواهد شد.
◼️ پایان. ۲/۲
#گزارش
#نشست
#بحران
Post #5373
2.67K