📎 بازتاب گفت‌وگو با خبرآنلاین
🗞 خبرآنلاین: در چنین شرایطی، فرسایش جمعی یا هر نام علمی دیگری که برای آن انتخاب کنیم، قابل انتظار است. پرسش اصلی این است که آیا هم‌زمان با این فرسایش، سیاست‌هایی برای بازگرداندن اعتماد و امید به جامعه اتخاذ شد؟ به نظر من بعد از جنگ دوازده‌روزه، فرصتی برای تغییر در شیوه حکمرانی ایجاد شد؛ حتی اقداماتی ساده مانند کاهش فیلترینگ می‌توانست سرمایه اجتماعی را افزایش دهد. اما از این فرصت استفاده نشد. بخشی از این فرصت‌سوزی به سلیقه حکمرانی برمی‌گردد و بخشی هم ناشی از بی‌عملی، ناتوانی و ترس از تصمیم‌گیری است.
شریعت: سعدی جواب این وضعیت را داده است: «ای سلیم آب ز سرچشمه ببند/ که چو پر شد نتوان بستن جوی». واقعیت این است که راهکار اصلی تأمین سلامت، به‌ویژه سلامت روان، در دست سیاستمداران و تصمیم‌گیران است. بسیاری از مؤلفه‌های مؤثر بر سلامت روان در اختیار روان‌پزشکان نیست؛ بلکه به اقتصاد، امنیت، سیاست و تصمیمات کلان مربوط است. متأسفانه سابقه نشان داده در این زمینه توانایی کافی وجود نداشته و فرصت‌های زیادی از دست رفته است؛ حتی تصمیمات ساده‌ای مانند بهبود دسترسی به اینترنت هم انجام نشده است.
🗞خبرآنلاین: در چنین شرایطی، زیاد از تاب‌آوری حرف زده می‌شود. آیا تکیه بر تاب‌آوری درست است؟
شریعت: تاب‌آوری مفهوم مهمی است، اما گاهی جذابیت آن برای سیاست‌گذار این است که بار تحمل شرایط را روی دوش فرد می‌گذارد. باید دید اثر تاب‌آوری فردی در برابر اثر تصمیمات کلانی که زندگی همه را تحت تأثیر قرار می‌دهد چقدر است. تاب‌آوری در جای خود اهمیت دارد، اما نباید جایگزین مسئولیت ساختاری و سیاست‌گذاری شود.
جلالی: در کشور ما استفاده از مفهوم تاب‌آوری گاهی به معنای نادیده گرفتن رنج جمعی شده است. انگار به مردم گفته می‌شود اگر جنگ شد، خانه و اقتصاد و آینده‌ات آسیب دید، باید تاب‌آور باشی؛ اگر نشانه‌ای از ضعف یا بیماری نشان دادی، مشکل از خودت است. تاب‌آوری نباید ابزاری برای انتقال مسئولیت از ساختار به فرد شود.
شریعت: توقع و انتظار نادرست از افراد، آن‌ها را بیشتر فرسوده می‌کند. انتظار باید با امکان‌ها هم‌خوان باشد؛ در غیر این صورت، خودش به عامل فرسایش تبدیل می‌شود.
🗞خبرآنلاین: قطع اینترنت چه اثری بر سلامت روان جامعه دارد؟
جلالی: اینترنت ابزار زندگی امروز است. یکی از نزدیکان من می‌گفت بعد از دو ماه که توانست چهره مادرش را ببیند، فهمید ارتباط تصویری چقدر غربت را قابل تحمل کرده بود. جنگ به خودی خود فاصله ایجاد می‌کند، اما با قطع اینترنت ما خودمان این فاصله را تشدید می‌کنیم، آن هم بدون چشم‌انداز روشن.
مساله فقط اثر اینترنت بر سلامت روان نیست؛ شکل مدیریت اینترنت خودش به تهدید جدی تبدیل شده است. اگر جنگ نبود، همین مساله می‌توانست زمینه‌ساز اعتراض‌های جدی شود. درباره اینترنت هیچ حرف دقیق و روشنی زده نمی‌شود، هیچ‌کس پاسخگو نیست و نوعی بی‌اعتنایی به رنج عمومی در آن دیده می‌شود.
🗞خبرآنلاین: هزینه‌های درمان روان‌پزشکی و روان‌درمانی چقدر مانع شروع یا ادامه درمان می‌شود؟
جلالی: هزینه روان‌درمانی در مقایسه با درآمد مردم بالاست، اما مسئله اصلی فقط قیمت خدمات نیست؛ مسئله رشد پایین درآمد، تورم و جابه‌جایی اولویت‌های زندگی است. وقتی مسکن و غذا بخش بزرگی از توان مالی خانواده را می‌گیرد، درمان روان، ورزش و تفریح از سبد هزینه‌ها حذف می‌شود.
یکی از همکارانم می‌گفت در کلینیکی که بیماران مبتلا به سرطان مراجعه می‌کنند، در هفته‌های اول سال جاری، کاهش معنی‌داری در مراجعات دیده شده است؛ یعنی حتی درمان حیاتی هم برای برخی مردم قابل پیگیری نیست. این روایت‌ها نشان می‌دهد ما در شرایط خاصی هستیم.
📎 پایان. ۳/۳
#بازتاب
Post #5315
2.12K
