ادامه‌ی یادداشت رییس انجمن
در همین راستا، با تأکید بر مسئولیت حاکمیت در سیاست‌گذاری کلان و فراهم آوردن زیر ساخت‌های لازم، و در عین حال باور به نقش جامعه‌ی مدنی، رسانه‌ها و نهادهای تخصصی، انجمن علمی روان‌پزشکان ایران پیشنهادهای خود را در پنج محور اصلی به شرح زیر ارائه نمودیم:
۱. برنامه ریزی ملی برای ارتقای سلامت روان با رویکرد پیشگیرانه و ترمیمی
• طراحی برنامه‌های جامع مداخلات روانی-اجتماعی متناسب با شرایط پس از بحران توسط وزارت بهداشت، با همکاری نزدیک دانشگاه‌ها، انجمن‌های تخصصی، و سازمان‌های مردم‌نهاد.
• تخصیص منابع برای ارتقاء زیرساخت‌های خدمات سلامت روان عمومی، به‌ویژه برای گروه‌های در معرض آسیب (از جمله کودکان، نوجوانان، بازماندگان مستقیم حملات، کادر امدادی) با اولویت حمایت از خدمات ادغام یافته در شبکه بهداشتی درمانی و سطوح پایه ارائه خدمات
• حمایت از پایش وضعیت و مطالعات علمی و مستقل در حوزه‌ی سلامت روانی اجتماعی و توجه ویژه‌ی سیاستگذاران به نتایج این مطالعات و هشدارهای صاحب نظران و جوامع علمی
۲. بازنگری در سیاست‌های فرهنگی-اجتماعی که بر سلامت روان عمومی تأثیرگذارند:
• تقویت جریان آزاد اطلاعات و کاهش محدودیت‌های بی‌مبنای فضای مجازی و رسانه‌های ارتباطی.
• اتخاذ سیاست‌هایی که کرامت فردی، حریم خصوصی، و سبک زندگی متنوع شهروندان را محترم شمارد.
• حمایت از آموزش هویت ملی، تاریخی، و فرهنگی ایران‌زمین در برنامه‌های آموزشی رسمی، در کنار سایر آموزه‌های اعتقادی و اخلاقی.
۳. برنامه‌ریزی اقتصادی با در نظر گرفتن پیامدهای روانی معیشت
• طراحی بسته‌های معیشتی و حمایت هدفمند از اقشار فرودست در مناطق آسیب‌دیده.
• بازنگری در سیاست‌های مالیاتی و تعدیل فشارهای اقتصادی بر طبقه‌ی متوسط و کم‌درآمد.
• تقویت برنامه‌های رفاه اجتماعی با پیوند آن‌ها به خدمات روانی-اجتماعی بازتوانی‌بخش.
۴. تقویت گفتمان همبستگی و هویت ملی
• بازبینی سیاست‌های کلان خارجی بر اساس پذیرش تحولات منظومه ارزشی جامعه ایرانی
• حمایت از روایت‌های فراگیر ملی مبتنی بر وحدت در عین تکثر، فارغ از مرزبندی‌های قومی، مذهبی یا ایدئولوژیک.
• تقویت نقش رسانه‌های عمومی و مجازی در بازسازی امید اجتماعی و انسجام ملی.
• ترویج زبان گفت‌و‌گوی همدلانه و فراگیر در سطوح رسمی، مبتنی بر پذیرش تنوع اقوام، باورها، و سبک‌های زندگی ایرانیان (مانند اقدام به‌جا در خصوص عدم اجرای قانون حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب).
۵. گشودن فضا برای مشارکت مدنی و گفت‌و‌گوی اجتماعی
• تسهیل حضور تشکل‌های علمی، فرهنگی و مدنی در طراحی سیاست‌های بازسازی اجتماعی.
• حمایت از گفت‌و‌گوهای بین‌نسلی، بین‌فرهنگی، و میان‌نهادی با هدف کاهش شکاف‌های اجتماعی.
• تقویت آزادی بیان و فضای نقد سازنده در چارچوب قانون.
انجمن علمی روان‌پزشکان ایران همیشه تأکید داشته که سیاست‌گذاری‌های سلامت روان باید با نگاهی جامع و مبتنی بر تعاملات اجتماعی تدوین شوند. رویکردهای یک‌جانبه و صرفاً فردی نه‌تنها به بهبود وضعیت کمکی نمی‌کنند، بلکه می‌توانند با افزایش فشارهای روانی، به وخامت اوضاع منجر شوند. در این راستا، انجمن وظیفه خود می‌داند که با ارائه پیشنهادات کارشناسی و مبتنی بر شواهد علمی، در مسیر ساخت آینده‌ای سالم‌تر و پویاتر برای جامعه گام بردارد.
به‌طور خاص، انجمن در پی تصویب «لایحه حمایت از خانواده از طریق ترویج فرهنگ عفاف و حجاب»، با استناد به شواهد علمی و داده‌های پژوهشی، هشدارهایی را درباره پیامدهای منفی روانی و اجتماعی این قانون به مسئولان ابلاغ کرد. مطالعات نشان می‌دهند که سیاست‌های محدودکننده، با افزایش فشار روانی و کاهش اعتماد اجتماعی، می‌توانند به تشدید اضطراب، افسردگی و سایر اختلالات روانی منجر شوند. این هشدارها نه از سر مخالفت، بلکه با هدف حفاظت از سلامت روان جامعه و تقویت همبستگی ملی مطرح شده‌اند.
همایش چهل و یکم انجمن که در مهرماه ۱۴۰۴ برگزار خواهد شد، با عنوان «روان‌پزشکی؛ بازآفرینی امید و آینده» فرصتی خواهد بود تا بار دیگر بر نقش بی‌بدیل روان‌پزشکی در بازسازی امید و ترسیم آینده‌ای روشن تأکید کنیم.
انجمن علمی روان‌پزشکان ایران، همان‌گونه که در گذشته نشان داده، همواره در کنار مردم و در خدمت سلامت روان جامعه خواهد ماند.
با امید به آینده‌ای سالم‌تر و پویاتر برای ایران‌مان
#خبرنامه