نامه به تهیه کننده‌ی زخم کاری
دکتر سید وحید شریعت رئیس انجمن علمی روان‌پزشکان ایران در نامه‌ای به محمدرضا تخت‌کشیان تهیه‌کننده‌ی سریال پرمخاطب زخم کاری، با برشمردن بخش‌هایی از این سریال با تکیه بر پژوهش‌هایی که آثار منفی بازنمایی تحریف شده‌ی اختلال روان‌پزشکی و درمان آن را نشان داده‌امد، پیشنهادهایی برای کاهش آثار منفی بخش‌های پایانی این سریال ارائه نمود. متن کامل این نامه که روز ۲۸ بهمن ۱۴۰۳ تهیه و ارسال شده به قرار زیر است:« هنر، به‌ویژه سینما و تلویزیون، نقش مهمی در بازتاب و شکل‌دهی به نگرش‌های عمومی دارد. اما بدون دقت علمی و بررسی‌های کارشناسانه، ممکن است یک اثر هنری ناخواسته به سلامت روان جامعه آسیب برساند. به‌عنوان نمونه، ارائه تصاویری غیرواقعی و نادرست از روش‌های درمانی روان‌پزشکی می‌تواند منجر به ایجاد ترس، سوء‌برداشت و افزایش انگ اجتماعی نسبت به بیماری‌های روانی شود.
در سکانس پایانی سریال خوش‌ساخت و پرمخاطب «زخم کاری»، به تهیه‌کنندگی جنابعالی، الکتروشوک درمانی (ECT) به شکلی نمایش داده شده است که با واقعیت‌های علمی و استانداردهای پزشکی امروز مغایرت دارد. در سریال، ECT به‌عنوان نوعی شکنجه و عقوبت شر مطلق نمایش داده شده است، در حالی که در دنیای واقعی، این روش درمانی یکی از مؤثرترین مداخلات پزشکی برای درمان برخی بیماری‌های شدید روان‌پزشکی، به‌ویژه افسردگی مقاوم به درمان، کاتاتونیا و برخی اشکال شدید اسکیزوفرنیا محسوب می‌شود.
الکتروشوک در شرایط استاندارد، با بیهوشی عمومی، داروهای استاندارد و تحت نظارت دقیق تیم پزشکی انجام می‌شود. برخلاف تصویری که در سریال ارائه شده، این روش نه دردناک است و نه غیراخلاقی، بلکه طبق راهنماهای پزشکی بین‌المللی (مانند راهنمای انجمن روان‌پزشکی آمریکا (APA) و کالج سلطنتی روان‌پزشکان بریتانیا) یک درمان علمی و اثربخش برای بیماران خاص است.
از سویی تحقیقات متعددی تأیید کرده‌اند که نمایش غلط درمان‌های روان‌پزشکی در فیلم‌ها و سریال‌ها می‌تواند منجر به افزایش انگ اجتماعی و کاهش مراجعه بیماران برای درمان می‌شود. از جانب دیگر بسیاری از بیماران به دلیل ترس از برچسب‌زنی و انگ اجتماعی از دریافت درمان‌های مؤثر خودداری می‌کنند. مطالعات نشان داده‌اند که نمایش نادرست روش‌های درمانی روان‌پزشکی در رسانه‌ها می‌تواند این ترس را افزایش دهد و بیماران را از دریافت کمک پزشکی بازدارد.
همچنان تحقیقات نشان داده‌اند که وقتی درمان‌های روان‌پزشکی به‌شکلی غیراخلاقی و غیرانسانی نمایش داده می‌شوند، حمایت عمومی از خدمات سلامت روان کاهش می‌یابد. این مسأله می‌تواند بر سیاست‌گذاری‌های سلامت روان تأثیر بگذارد و منابع مورد نیاز برای درمان افراد مبتلا را کاهش دهد.
از سوی دیگر تأخیر در دریافت مداخلات حیاتی: نمایش اغراق‌شده و تحریف‌شده از درمان‌های روان‌پزشکی، بیماران را مضطرب و مردد می‌کند و ممکن است آن‌ها را از دریافت کمک‌های ضروری بازدارد. مطالعات در کشورهای مختلف نشان داده‌اند که چنین نمایش‌هایی می‌توانند باعث افزایش ترس از درمان و کاهش میزان پایبندی بیماران به روند درمانی شوند.
در این راستا پیشنهادهای زیر را داریم:
◼️ پیشنهاد می‌شود در آغاز یا انتهای قسمت آخر سریال، متنی اضافه شود که توضیح دهد:
الف. اختلالات روانی، منشأ زیستی-روانی-اجتماعی دارند و مجازات گناهان نیستند.
ب. تصاویری که در این سریال نمایش داده شده‌اند، صرفاً دارای جنبه دراماتیک و داستانی هستند و بازتابی از واقعیت علمی و پزشکی ندارند.
◼️ افزودن زیرنویس توضیحی به سکانس پایانی
پیشنهاد می‌شود که در سکانس نهایی سریال، یک زیرنویس اضافه شود که تأکید کند:
نمایش الکتروشوک درمانی (ECT) در این سریال، صرفاً دارای بُعد داستانی و دراماتیک است و بازتاب واقعیت علمی یا پزشکی این روش درمانی نیست.
انجمن علمی روان‌پزشکان ایران ضمن احترام به توانایی‌ها و خلاقیت سینماگران، آمادگی خود ران برای همکاری، مشاوره و ارائه راهنمایی‌های علمی به تهیه‌کنندگان، کارگردانان و نویسندگان آثار سینمایی و تلویزیونی اعلام می‌دارد. انتظار می‌رود نهادهای فرهنگی و سینمایی، ضمن حفظ احترام به هنر و آزادی‌های خلاقانه، از انتشار اطلاعات نادرست که می‌تواند بر سلامت روان جامعه تأثیر منفی بگذارد، جلوگیری کنند.»
#اطلاع‌رسانی
#نامه
#زخم_کاری