🌟 روایتی از یک رخداد بی‌سابقه/ نفوذ به لایه‌ای که قرار بود آسیب نبیند!/ چرا شناسایی منشأ حمله غیرممکن شده است؟

مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک در نخستین روایت تفصیلی از این رخداد، ضمن تشریح روند مدیریت بحران، اعلام کرد بررسی علت اصلی حادثه هنوز به نتیجه قطعی نرسیده است.
  
- در روزهای پایانی خردادماه، چهار بانک بزرگ کشور شامل بانک ملی، صادرات، تجارت و توسعه صادرات با مجموعه‌ای از اختلال‌های فنی و زیرساختی مواجه شدند که به‌صورت مقطعی بخشی از خدمات بانکی را تحت تأثیر قرار داد. این اختلال‌ها که در چند مرحله و با شدت‌های متفاوت تکرار شد، باعث شد تیم‌های فنی شرکت خدمات انفورماتیک با تکیه بر زیرساخت‌های پشتیبان و سامانه‌های جایگزین، روند ارائه خدمات بانکی را حفظ کنند.
 
- محمدسعید طباطبایی، مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک، با تشریح جزئیات این رخداد گفت: از همان ابتدا مشخص بود که اطلاعات مشتریان، تراکنش‌ها و حساب‌های بانکی از بین نرفته است، زیرا داده‌های بانک‌ها در چند موقعیت جغرافیایی مختلف نگهداری می‌شود. به گفته او، بازیابی این اطلاعات زمان‌بر بود، اما همه داده‌ها قابل بازگردانی بودند.
 
- وی یکی از مهم‌ترین چالش‌های این فرآیند را استفاده بسیاری از بانک‌های کشور از تجهیزات مین‌فریم IBM عنوان کرد و افزود: سال‌هاست به دلیل شرایط موجود امکان دریافت پشتیبانی از شرکت IBM وجود ندارد، بنابراین نمی‌توانستیم روی کمک مستقیم سازنده حساب کنیم. به همین دلیل از متخصصان داخلی دارای تجربه در این حوزه دعوت شد تا در کنار تیم شرکت خدمات انفورماتیک، فرآیند بررسی و بازیابی را پیش ببرند. طباطبایی با اشاره به اینکه سه بانک بزرگ کشور که بخش مهمی از تراکنش‌های نظام بانکی را مدیریت می‌کنند درگیر این حادثه بودند، تأکید کرد هرگونه اختلال می‌توانست تبعات گسترده‌ای به همراه داشته باشد.
 
- مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک ادامه داد: چند روز پس از حادثه نخست، حمله دیگری زیرساخت کارت این بانک‌ها را هدف قرار داد، اما از آنجا که زیرساخت کارت دیگر بر روی مین‌فریم‌های IBM قرار نداشت، امکان بازگرداندن سرویس‌ها در مدت کوتاهی فراهم شد.
 
- او درباره روند بازگشت سرویس‌ها توضیح داد: در روزهای منتهی به تاسوعا، عاشورا و جمعه، تیم‌های فنی به راهکاری رسیدند که نشان می‌داد منشأ مشکل شناسایی شده است. پس از انجام آزمون‌های متعدد و اطمینان از عملکرد صحیح سامانه‌ها، با هماهنگی بانک مرکزی و شبکه بانکی تصمیم گرفته شد سرویس‌ها روز شنبه روی ماشین‌های اصلی عملیاتی شوند. به گفته طباطبایی، تمامی تدابیر امنیتی پیشنهادی شرکت #افتا و سایر نهادهای مرتبط اجرا شد و کارشناسان شرکت خدمات انفورماتیک ۷۲ ساعت بدون وقفه برای بازگرداندن بانک‌های ملی و صادرات به مدار خدمت تلاش کردند.

- وی افزود: بانک صادرات از روز جمعه عملیاتی شد و بانک ملی نیز بامداد شنبه به مدار خدمت بازگشت. حتی کیفیت سرویس‌ها نسبت به گذشته بهتر شده بود، سرعت تراکنش‌ها افزایش یافته و سامانه‌های پرداخت، کارت‌ها و چک‌ها همگی فعال بودند؛ اما ساعت ۱۱ صبح شنبه رخدادی تقریباً مشابه حادثه قبلی بار دیگر اتفاق افتاد.
 
- طباطبایی گفت: پس از این اتفاق، تصمیم گرفته شد فرآیند انتقال میان سامانه اصلی بانکداری ایران و سامانه «هور» با نهایت دقت انجام شود تا هیچ مغایرتی در حساب‌ها ایجاد نشود. به گفته وی، این انتقال با موفقیت انجام شد و هم‌اکنون بانک‌ها بر بستر زیرساخت جایگزین در حال ارائه خدمات هستند.
 
- مدیرعامل شرکت خدمات انفورماتیک درباره نگرانی مشتریان نسبت به اطلاعات حساب‌ها نیز اظهار کرد: این شرکت خود را امانتدار اطلاعات بانک‌ها و مشتریان می‌داند و بخش عمده اطلاعات از طریق پروتکل‌های امن در اختیار بانک‌ها قرار گرفته است. وی افزود به دلیل پیچیدگی فرآیندهای پشتیبان‌گیری، بازیابی اطلاعات زمان‌بر بود، اما اکنون عمده اطلاعات مورد نیاز بانک‌ها تحویل شده و باقی اطلاعات نیز در حال انتقال است.
 
- او با تأکید بر اینکه اطلاعات مشتریان محفوظ مانده است، گفت: هیچ نگرانی بابت از بین رفتن اطلاعات وجود ندارد و تنها به دلیل حجم بسیار بالای داده‌ها، انتقال کامل آنها به زمان بیشتری نیاز دارد.
 
- طباطبایی درباره امنیت دارایی‌های مردم نیز تأکید کرد: از نخستین لحظات بروز اختلال، همه تلاش‌ها بر بازیابی صحیح داده‌ها متمرکز بود و پس از اطمینان از صحت اطلاعات و تطبیق آنها با بانک‌ها، سرویس‌ها مجدداً برقرار شد. او توضیح داد که در بانک‌های استفاده‌کننده از زیرساخت هور، در حال حاضر بخشی از حساب‌ها تنها از طریق کارت قابل استفاده است و سایر حساب‌ها از طریق سامانه‌های دیگر در دسترس قرار دارد؛ موضوعی که برای برخی مشتریان ابهام ایجاد کرده اما در حال برطرف شدن است.