🔰به مناسبت زادروز محمدحسن سمسار؛
کارنامه‌ای پُربرگ از تاریخ، موزه و میراث مکتوب ایران
«استادی» که دانش خود را در پژوهش آزموده، در مجموعه‌ها به کار گرفته و در آموزش به نسل‌های بعد منتقل کرده
🔸فریبا افکاری در یادداشتی نوشت: هنر استاد سمسار را نمی‌توان در یک عنوان تخصصی خلاصه کرد. هنرشناس، موزه‌دار، نسخه‌شناس، فهرست‌نگار و پژوهشگر تاریخ هنر، عناوینی هستند که هر یک تنها بخشی از کارنامه او را بازتاب می‌دهند. وجه متمایز این مسیر، پیوند میان این حوزه‌هاست؛ پیوندی که در آن کتاب و نسخه، اثر هنری و مجموعه موزه‌ای، سند و تاریخ فرهنگی در ارتباط با یکدیگر دیده می‌شوند
🔸️در حوزه نسخه‌شناسی و فهرست‌نگاری، جایگاه سمسار اهمیت ویژه‌ای دارد. فهرست نسخه خطی، اگر با شناخت متن، تاریخ کتابت، ویژگی‌های نسخه‌شناسی، نگاره‌ها و دیگر عناصر آن همراه نباشد، نمی‌تواند تصویری کامل از اثر ارائه دهد. از این منظر، فهرست‌نگاری برای او صرفاً یک فعالیت کتاب‌شناختی نیست، بلکه بخشی از پژوهش درباره تاریخ و هویت یک اثر است. کار بر روی نسخه‌های خطی و مجموعه‌های کاخ گلستان، از نمونه‌های مهم این رویکرد است. توجه به نسخه‌های مصور و رابطه میان متن و نگاره، شناخت ویژگی‌های هنری نسخه و بررسی جایگاه آن در تاریخ کتاب‌آرایی ایران، از جمله موضوعاتی است که اهمیت این شیوه کار را آشکار می‌کند.
🔸حضور استاد سمسار در دانشگاه هنر و گروه نسخ خطی در بنیاد ایران‌شناسی فرصتی طلایی بود تا بخشی از این تجربه و دانش مطرح شود و گفت‌وگویی درباره هنر، نسخه و میراث فرهنگی ایران شکل گیرد. چنین حضورهایی، حلقه ارتباط میان تجربه نسل‌های پیشین پژوهشگران و مطالعات نسل جدید را تقویت می‌کند. هر چند که مدت‌هاست که چراغ روشن و رخشان این گروه دیگر فروغی ندارد و دریغا که کاخ گلستان نیز از وجود پربرکت علمی‌اش آنچنان که شایسته او بود بهره چندانی نبرد. اکنون که سال‌های بسیاری از فعالیت علمی و فرهنگی استاد گذشته است، اهمیت کارنامه او که با نکته‌بینی و ژرف‌نگری و نقادی همراه بوده است نمایان می‌شود.
ibna.ir/x6Kwz
@ibna_official
Post #32240
34
