🔰گفتوگو با حسین کیانی، مترجم «آزادی بیان» نوشته نایجل واربرتون؛
یکی از دشوارترین تمرینهای زندگی در یک جامعه متکثر
میتوان با یک اندیشه به شدت مخالف بود اما از حق بیان آن دفاع کرد
🔸حسین کیانی گفت: مدارا به معنای پذیرفتن یا تأیید همه عقاید نیست. به نظرم یکی از درسهای مهم کتاب این است که میتوان با یک اندیشه بهشدت مخالف بود، آن را نقد کرد و حتی از نظر اخلاقی نادرست دانست، اما همچنان از حق بیان آن دفاع کرد؛ مگر آنکه بیان مورد نظر از مرزهایی عبور کند که بتوان برای محدود کردنش دلایل مشخص و قابل دفاعی ارائه کرد.
🔸یکی از نکات مهمی که کتاب بر آن تأکید میکند، ضرورت تفکیک میان «ضرر» و «رنجش» است. از منظر سنت لیبرالی که واربرتون با تکیه بر آرای جان استوارت میل بررسی میکند، صرفاً ناخوشایند بودن یک سخن، حتی اگر بسیار تند یا توهینآمیز باشد، بهخودیخود دلیل کافی برای محدود کردن آن نیست. باید دید آن سخن آیا واقعاً به دیگری آسیب میرساند یا نه، و این آسیب تا چه اندازه عینی و قابل تشخیص است.
🔸️در ترجمه کتاب آزادی بیان، یکی از مهمترین چالشها یافتن تعادلی میان دقت مفهومی و روانی زبان بود. متن نایجل واربرتون، با وجود اختصار و سادگی ظاهری، متکی بر مفاهیم و تمایزهای دقیق فلسفی است و کوچکترین جابهجایی در معنای یک اصطلاح میتواند استدلال نویسنده را تغییر دهد. بنابراین تلاش کردم در معادلیابی، پیش از هر چیز به معنای اصطلاح در بافت استدلال توجه کنم و نه صرفاً به معادل لغتنامهای آن.
🔸️به نظرم ارزش کتاب واربرتون در همین است که به جای ارائه پاسخهای ساده، ما را وادار میکند درباره مبانی آزادی بیان فکر کنیم. عصر دیجیتال بیش از آنکه ضرورت این بحث را از میان برده باشد، آن را پیچیدهتر و ضروریتر کرده است. امروز مسئله فقط این نیست که «چه چیزی باید سانسور شود»، بلکه این پرسش نیز مطرح است که در جامعهای آزاد، چه کسی باید درباره محدود کردن بیان تصمیم بگیرد، بر اساس چه معیاری و با چه تضمینی در برابر سوءاستفاده از قدرت.
🔸اگر بخواهم تنها یک مفهوم را از کتاب واربرتون برجسته کنم، آن مفهوم «تمایز میان حقِ رنجیدن و حقِ آسیب ندیدن» است؛ تمایزی که به نظرم میتواند در فهم آزادی بیان و مدارا بسیار راهگشا باشد.
ibna.ir/x6Km6
@ibna_official
Post #32134
77
