🔹آیا می دانستید؟!

قبل از انقلاب قراردادی با شرکت ستیران فرانسه امضا شده بود برای مطالعات سند آمایش سرزمین

طرح آمایش سرزمین شرکت ستیران در سال ۱۳۴۷ شروع شد و در سال ۱۳۵۳ تحویل داده شده که افق آن ۲۵ ساله و تا سال ۱۳۷۸ بود.

نکته‌ای که در این طرح به درستی به آن توجه شده بود این بود که ایران کشوری خشک است و در فلات مرکزی به منابع آب پایدار دسترسی ندارد و همچنین با این فرض و با توجه به موقعیت ژئوپلتیک و ژئواستراتژیک ایران و همچنین داشتن ذخایر عظیم نفت و گاز در جنوب ایران جمعیت ایران در پایان طرح یعنی سال ۱۳۷۸ کلاً ۵۰ میلیون نفر پیش‌ بینی شده بود و قرار بود از این ۵۰ میلیون جمعیت، ۲۵ میلیون نف آن در سواحل شمالی خلیج فارس (سواحل مکران) مستقر شوند.

در این طرح گفته شده بود دلیل این استقرار اولاً موقعیت ترانزیتی مرزهای آبی ایران در خلیج فارس و ثانیاً دسترسی به آب فراوان و پایدار اقیانوس هند به خصوص برای سیستم سرمایشی صنایع که این چنین آبی در داخل سرزمین ایران برای صنایع آب‌ بَر وجود ندارد، ثالثاً وجود انرژی در پهنه سواحل ایران در خلیج فارس است و مضافاً قرار شد که سالانه در سواحل مکران ۱۰۰ میلیون تن محصول کشاورزی، صنعتی تولید شود.

در طرح آمایش سرزمین، همچنین گفته شده بود که ۲۵ سال بعد از سال ۱۳۷۸ و در صورت تحقق اهداف می توان ۲۵ میلیون نفر دیگر را در این سواحل مستقر کرد و کلاً ۵۰ میلیون نفر را در این سواحل استقرار داد.

در حال حاضر جمعیت کل مناطق ساحلی خلیج فارس به ۲ میلیون نفر هم نمی‌رسد.شرکت ستیران فرانسه معتقد بود همه فعالیت‌های صنعتی باید در این سواحل مستقر شوند، خودروسازی‌ها در کنار ساحل استقرار یابند و حدوداً ۱۰۰ میلیون تن ظرفیت تولید در این منطقه پیش‌ بینی کرده بودند که ۱۵ میلیون تن آن در شعاع ۲۵ کیلومتری بندرعباس مستقر می‌شد.

۲ میلیون تن از آن ۱۵ میلیون تن، همان فولاد بندرعباس بود که بعد از انقلاب به منطقه مبارکه اصفهان منتقل کرد.

هر نوع فعالیت صنعتی که تصور کنید در آن منطقه دیده شده بود؛ این طرح هم به دنبال استقرار فعالیت در آن منطقه بود و هم استقرار جمعیت که اگر محقق شده بود شهرهای جنوب ایران وضعیت به مراتب بهتر از امارات می‌داشتند و بزرگترین سرمایه گذاری خارجی در کل منطقه خلیج فارس صورت می‌گرفت و تمام استان‌های جنوبی ایران در خدمات مولد، صنایع پیشرفته، کشاورزی مدرن و گلخانه‌ای رکورد دار جهان می‌شدند.

طرح آمایش سرزمین ستیران در واقع طرح محرومیت‌ زدایی از کشور و به‌‌ویژه مناطق جنوبی ایران بود ولی شوربختانه بعد از انقلاب به دلیل بی سوادی، حماقت، ناکارآمدی و البته برخی ماموریت‌ها برای ویرانی یکسره بر باد رفت. سرمایه گذاری‌های انجام شده همه و همه به دست فراموشی سپرده شد و به دستور مافیای جهانی، اجرای این طرح‌ها و پروژه‌ها را خیانت به ایران می‌دانستند و انقلابی نمایان، یک توسعه کاملاً نامتوازن را در کشور شکل دادند و آب‌برترین صنایع را در خشکترین استان‌ها مانند اصفهان، یزد، کرمان، خراسان رضوی، سمنان و . . . به خدمت گرفتند. نتیجه این حرکت بعد از ۴۳ سال کاملاً مشخص است!

توسعه نامتوازن موجب شد از سال ۱۳۵۷ تاکنون بیش از ۵۰ درصد وسعت جنگل‌های هیرکانی شمال ایران را از دست بدهیم و نابود شوند.

طی ۲۵ سال اخیر 4,000,000 هکتار از اراضی مستعد کشاورزی ایران عمدتا توسط .... دچار تغییر کاربری شده‌اند و غالبا تبدیل به ویلاسازی و منبع درآمد شده‌اند.

کشاورزی در ایران رو به نابودی رفت و همین توسعه نامتوازن موجب شد دریاچه ارومیه کلا خشک شود و تالاب گاوخونی تبدیل به کانون ریزگرد شود و هزاران مصیبت دیگر که دامان این سرزمین را گرفت!

✍🏼حمید رضا رمضانی ( کارشناس ارشد آب دماوند ) { 1402/2/28 }
@hydrocivil
Instagram.com/hydrocivil