💊دوشنبه دارویی | پروپوفول


۱. مکانیسم اثر:

پروپوفول یک داروی هوشبر داخل وریدی (IV) با شروع اثر سریع ۲۰ تا ۱۰۰ ثانیه است که با اتصال به گیرنده‌های GABA-A در سیستم عصبی مرکزی، باعث افزایش جریان کلراید و هایپرپولاریزاسیون نورون‌ها شده و منجر به سرکوب فعالیت مغزی می‌شود.

۲. کاربرد بالینی :

القا (Induction): دوز معمول برای بزرگسالان سالم ۱ تا ۲.۵ میلی‌گرم بر کیلوگرم (mg/kg) است. (در سالمندان و بیماران با وضعیت بد بالینی، دوز باید کاهش یابد).

نگهداری (Maintenance): به صورت انفوزیونمداوم (TIVA) یا بولوس‌های مکرر.

مزیت: خواص ضد استفراغ (Anti-emetic) و زمان بازگشت سریع به هوشیاری.

۳. اثرات همودینامیک و تنفسی:
فشار خون: اثر اصلی آن افت فشار خون (Hypotension) وابسته به دوز است که به دلیل گشاد شدن عروق و اثر اینوتروپ منفی بر قلب رخ می‌دهد.
تنفسی: ایجاد دپرسیون تنفسی و آپنه (به ویژه اگر همراه با اپیوئیدها تجویز شود).

۴. نکات مهم بالینی و مدیریت عوارض:
درد تزریق: یکی از شکایات رایج بیماران است که می‌توان قبل از تزریق پروپوفول، مقداری لیدوکائین (در مسیر وریدی) تزریق کرد تا درد کاهش یابد.
خطر عفونت: پروپوفول محیطی برای رشد باکتری‌هاست؛ رعایت استریل بودن هنگام کشیدن دارو و تزریق بلافاصله پس از باز کردن ویال (طبق پروتکل) ضروری است.
پایش: حتماً قبل از تزریق، مانیتورینگ علائم حیاتی (BP, SpO2, ECG) برقرار باشد.

۵. تداخلات:
اثرات پروپوفول با سایر داروهای CNS depressant (مانند بنزودیازپین‌ها و اپیوئیدها) تشدید می‌شود.