📰 روزنامه سلامت – اپیزود 25

نور آبی: تمرکز بیشتر یا خواب کمتر؟ تعادل را فراموش نکن!

📱 اگر شما هم جزو کسانی هستید که شب‌ها قبل از خواب با موبایل یا لپ‌تاپ در حال درس خواندن یا گشت‌وگذارید، این اپیزود مخصوص شماست!

🧠 بررسی علمی انجام‌شده روی ۳۶ مطالعه نشان می‌دهند که نور آبی (Blue Light)، مانند شمشیر دولبه‌ عمل می‌کند — هم می‌تواند ذهن شما را تیزتر کند، هم خواب‌تان را مختل نماید.

☀️ نور آبی و تمرکز: کمک‌یار مغز در ساعات بیداری
بر اساس یافته‌ها:
🔹 قرارگیری در معرض نور آبی در طول روز یا ساعات کاری باعث:
افزایش هوشیاری
کاهش زمان واکنش مغز
تمرکز بهتر در انجام وظایف دقیق
کاهش خستگی ذهنی در شیفت‌های شب
🔹 نور آبی می‌تواند با تحریک نواحی مغزی مسئول توجه و تصمیم‌گیری، به عملکرد شناختی در محیط‌های کاری یا تحصیلی کمک کند. مخصوصاً برای شیفت شب‌ها یا دانش‌آموزانی که صبح زود باید امتحان بدهند!

🌙 نور آبی و خواب: آرامش شب را از مغز می‌گیرد؟
😴 اما در طرف دیگر ماجرا...
مطالعات مختلف نشان داده‌اند که تماس شبانه با نور آبی — مخصوصاً از طریق موبایل، تبلت و لپ‌تاپ — می‌تواند:
ترشح هورمون ملاتونین (کلید ورود به خواب عمیق) را تا ۲ ساعت به تأخیر بیندازد
باعث کاهش کیفیت خواب و افزایش زمان به خواب رفتن شود
منجر به افت انرژی و تمرکز روز بعد گردد
❗ این موضوع در نوجوانان و دانشجویان که بیشتر در معرض نور مصنوعی هستند، شایع‌تر و آسیب‌زننده‌تر است.

✅ چه باید کرد؟ راهکارهای ساده و علمی
📵 اگر می‌خوای از فواید نور آبی استفاده کنی ولی خواب‌ات آسیب نبینه:
در روز استفاده کن، در شب محدود!
در طول روز (تا ساعت ۶ عصر)، نور آبی کمک‌یار تمرکز توست.
شب‌ها، از منابع نوری گرم‌تر (مثل نور زرد یا نارنجی) استفاده کن.
حالت شب یا Night Shift رو فعال کن
اکثر گوشی‌ها، لپ‌تاپ‌ها و تبلت‌ها حالت کاهش نور آبی دارن — اونا رو دست‌کم نگیر!
حداقل ۶۰ دقیقه قبل خواب، وسایل دیجیتال رو کنار بذار
یا از عینک‌های فیلتر نور آبی استفاده کن (اگر اجتناب‌ناپذیره).
در طول روز در معرض نور طبیعی باش
نور طبیعی به تنظیم ریتم شبانه‌روزی (circadian rhythm) کمک می‌کنه.

📚 جمع‌بندی:
نور آبی مثل شمشیر دو لبه‌ست:
• در طول روز → تمرکز و هوشیاری بیشتر
• در شب → خواب آشفته و خستگی مزمن

🌗 نور آبی دشمن خواب نیست، اما استفاده نابه‌جایش می‌تونه ذهن خسته‌ات رو خسته‌تر کن

📎 بر اساس مقاله:
The influence of blue light on sleep, performance and wellbeing in young adults: A systematic review
✍️ Silvani MI, Werder R, Perret C.
〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️〰️

✍️ تهیه‌شده توسط: نیلوفر هوتی
جهت مطالعه
DOI: 10.3389/fphys.2022.943108

📍 واحد پژوهش – کمیته تحقیقات دانشکده بهداشت
👨‍🏫 مسئول پژوهش: حامد اجباری
@hsrc_zaums