✍ دکتر فاطمه قیطرانی

✅اولا اینکه متاسفانه، اطلاعات دقیقی در مورد درصد جنسیتی شاغلان و فعالان حوزه منابع انسانی در ایران دردسترس نبود. با این حال، برخی آمارهای کلیدر مورد وضعیت اشتغال زنان و مردان در ایران نشان می داد. نرخ مشارکت اقتصادی زناندر سال ۱۴۰۳، حدد ۱۴.۴ درصد است. این در حالی است که نرخ مشارکت مردان در همین سال حدود ۶۸.۳ درصدگزارش شده!

اما موارد بسیار مهمتر:
:۱.تصویر اجتماعی از "کار زنانه"
در ایران (وبسیاری فرهنگ‌های مشابه)، کارهایی که با ارتباط، مراقبت، همدلی و پشتیبانی گره خورده‌اند، بیشتر به زنان نسبت داده می‌شوند. منابع انسانی هم اغلب با «رسیدگی به کارکنان، حل تعارض‌ها، گوش دادن، آموزش، رفاه»شناخته می‌شود و همین باعث می‌شود سازمان‌ها ناخودآگاه زنان را مناسب‌تر بدانند.

۲.مسیرشغلی و تحصیلات
در سال‌های اخیر ، زنان ایرانی در رشته‌های مدیریت، روانشناسی و علوم تربیتی نسبتاً بیشتر حضور پیدا کرده‌اند. این رشته‌ها بیشترین ارتباط را با«منابع انسانی» دارند. در مقابل، مردان بیشتر به سمت رشته‌هایی مثل مهندسی، مالی، یا مدیریت صنعتی (با رنگ فنی/کسب‌وکاری بیشتر) رفته‌اند.

3. نگاه مدیران ارشد مهندس‌
خیلی از مدیران فنی یا سنتی، HR را «بخش پشتیبانی» می‌بینند نه «بخش استراتژیک». بنابراین آن را کاری «نرم» و حتی «غیرحیاتی» تلقی می‌کنند. در نتیجه مردان کمتر جذب این حوزه می‌شوند چون آن را «قدرت‌مندو تأثیرگذار» نمی‌بینند. زنان راحت‌تر پذیرفته می‌شوند، چون نقش «حمایتی» در ذهن مدیران با حضور زنانه سازگار دیده می‌شود.

4. انعطاف‌پذیری شغلی
بعضی از نقش‌های منابع انسانی (مثل آموزش، رفاه کارکنان، یا کارشناس توسعه فردی) امکان کار پاره‌وقت یا ساعات شناور بیشتری دارند و برای زنانی که بین کار و خانواده باید تعادل بیشتری از مردان برقرارکنند، جذاب‌ترند.

5. فرهنگ جهانی (نه فقط ایران)
در اروپا وآمریکا هم آمار نشان می‌دهد که در سطوح کارشناسی و میانی منابع انسانی، زنان اکثریت دارند (مثلاًطبق داده‌های SHRM حدود ۷۰٪ متخصصان HR زن هستند). تفاوت در ایران این است که در لایه‌های مدیریت استراتژیک منابع انسانی، مردان بیشتر دیده می‌شوند (یعنی سقف شیشه‌ای برای زنان وجود دارد).


✅نتیجه اینکه حضوربیشتر زنان در منابع انسانی ایران ترکیبی از تصویر اجتماعی، کلیشه های فرهنگی و جنسیتی، انتخاب تحصیلی، نوع نگاه مدیران سنتی به HR، و ویژگی‌های انعطاف‌پذیر این شغل است. اما نکته‌ی مهم اینجاست که همین تمرکز، گاهی باعث می‌شود مدیران مهندس‌محور، منابع انسانی را «زنانه، نرم وغیرضروری» تصور کنند و ارزش استراتژیک آن را نادیده بگیرند.

سازمان انسان مدار (کانال شخصی دکتر فاطمه قیطرانی)

#انتقال_تجربه
https://t.me/Hrbasedor