انجمن علمی فیزیک گیلان

سیاه‌چاله‌های نخستین چگونه این‌قدر سریع رشد کردند؟
داده‌های جیمز وب سیاه‌چاله‌های فعالی را در کیهان اولیه آشکار کرده که برخی از آن‌ها نسبت به کهکشان میزبانشان بسیار پرجرم‌اند.
یک مدل جدید پیشنهاد می‌کند این سیاه‌چاله‌ها در دوره‌های کوتاه، با تغذیه سوپر-ادینگتون و سرعتی فراتر از حد معمول رشد کرده‌اند؛ دوره‌هایی که احتمالاً با ادغام کهکشان‌ها و ورود حجم زیادی از گاز به مرکز آن‌ها آغاز می‌شده‌اند.
این سازوکار می‌تواند بخشی از معمای رشد سریع سیاه‌چاله‌ها در کیهان جوان را توضیح دهد.

*حد ادینگتون (Eddington Limit): سقف نظری رشد پایدار سیاه‌چاله.

*تغذیه سوپر-ادینگتون (Super-Eddington Accretion): جذب ماده با نرخی فراتر از حد ادینگتون.


#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: academic.oup

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«آیا گرانش با همه ذرات یکسان رفتار می‌کند؟»

پژوهشگران ETH زوریخ و مؤسسه پل شرر موفق شده‌اند یک پرتو کنترل‌شده از میونیوم، اتمی متشکل از یک پادمیون و یک الکترون، تولید کنند.
این پرتو با کمک هلیوم ابرسیال و در دمای نزدیک به صفر مطلق ساخته شده و قرار است برای اندازه‌گیری اثر گرانش زمین بر میونیوم و آزمون اصل هم‌ارزی به کار رود.
اگر رفتار میونیوم با ماده معمولی متفاوت باشد، می‌تواند سرنخی از فیزیک فراتر از مدل‌های فعلی باشد؛ اما آزمایش گرانش هنوز انجام نشده است.

*میونیوم (Muonium): اتمی از یک پادمیون و یک الکترون.

*اصل هم‌ارزی (Equivalence Principle): یکسان‌بودن اثر گرانش بر اجسام مختلف.

*تداخل‌سنج اتمی (Atom Interferometer): ابزار اندازه‌گیری دقیق با استفاده از موجی‌بودن اتم‌ها.

*نیروی پنجم (Fifth Force): نیروی فرضی فراتر از چهار نیروی بنیادی شناخته‌شده.


#خبر
✍ نویسنده: امیرمهدی خداداد
🔗 منبع خبر: sciencedaily.com

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«ماه هنوز هم در حال تغییر است؛ کشف بزرگ‌ترین دهانه‌ی برخوردی معاصر در منظومه شمسی!»

فضاپیمای LRO ناسا یک دهانه‌ی برخوردی تازه روی ماه پیدا کرده که حدود ۲۲۲ متر قطر و ۴۳ متر عمق دارد.
این دهانه بین آوریل و مه ۲۰۲۴ بر اثر برخورد احتمالی قطعه‌ای از یک سیارک یا دنباله‌دار شکل گرفته، اما تا اوت ۲۰۲۵ در حجم عظیم داده‌های LRO شناسایی نشده بود.
دهانه‌ی مک‌گچین بزرگ‌ترین دهانه‌ی برخوردی شناخته‌شده‌ای است که در دوران معاصر در منظومه شمسی شکل گرفته و چنین برخوردی به‌طور میانگین حدود هر ۱۳۲ سال رخ می‌دهد.
این کشف همچنین نشان می‌دهد سطح ماه بسیار فعال‌تر از چیزی است که از ظاهر آرام آن به نظر می‌رسد.

*رگولیت (Regolith): لایه‌ی خاک و سنگ خردشده‌ی سطح ماه.

*LRO: فضاپیمای ناسا برای بررسی و نقشه‌برداری ماه


#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: lroc.im-ldi

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«شواهد تازه از تغییر رفتار انرژی تاریک؛ آیا مدل کیهان‌شناسی در حال تغییر است؟»

داده‌های پروژه DESI دوباره پرسشی مهم درباره ماهیت انرژی تاریک مطرح کرده‌اند.
تحلیل نقشه‌ی سه‌بعدی کیهان و اندازه‌گیری نوسانات صوتی باریونی (BAO) در برخی ترکیب‌های داده‌ای با مدل‌هایی که انرژی تاریک را پویا در نظر می‌گیرند، سازگاری بیشتری نشان می‌دهد.
اما این به معنای اثبات تغییر انرژی تاریک نیست؛ برخی تحلیل‌های جدیدتر DESI با مدل استاندارد ΛCDM سازگارند.
بنابراین فعلاً با یک سرنخ جدی اما حل‌نشده روبه‌رو هستیم که داده‌های آینده می‌توانند تکلیف آن را روشن‌تر کنند.

*ثابت کیهان‌شناختی (Cosmological Constant): مقدار ثابت انرژی خلأ در مدل ΛCDM.

*ΛCDM: مدل استاندارد کیهان‌شناسی.

*نوسانات صوتی باریونی (BAO): الگوی استانداردی در توزیع ماده برای اندازه‌گیری انبساط کیهان.


#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: desi.lbl.gov

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

💠 انجمن علمی فیزیک دانشگاه قم با همکاری جهاد دانشگاهی و انجمن های علمی برگزار می کند:

🔶 دوره آموزشی کاربردی نرم افزار Gnuplot

👨‍🏫 مدرس: جناب آقای دکتر مظفری

📍برگزاری در Adobe Connec و فیلم ضبط شده ( جلسات بصورت آفلاین )

🎓 رایگان برای اعضای کانال انجمن علمی فیزیک دانشگاه قم

🔗 جهت دریافت لینک جلسات، عضو کانال انجمن علمی فیزیک دانشگاه قم شوید.

منتظر حضورتان هستیم. ✨

#انجمن‌علمی‌فیزیک‌دانشگاه‌قم
💠@anjouman_physics

«طراحی لایه‌به‌لایه برای ساخت آهنرباهای توپولوژیک»

پژوهشگران دانشگاه توهوکو راه تازه‌ای برای طراحی آهنرباهای توپولوژیک پیدا کرده‌اند: تغییر تعداد لایه‌های یک بلور.
آن‌ها ماده‌ی جدید Ce₃Au₄Ge₂Bi₄ را ساختند و نشان دادند که تعداد لایه‌ها می‌تواند نظم مغناطیسی و ساختار الکترونی ماده را تغییر دهد.
این ماده دارای رفتار فری‌مغناطیسی و یک مخروط دیراک نوع II بسیار متمایل است.
این روش می‌تواند به جای جست‌وجوی آزمون‌وخطایی، امکان طراحی هدفمند مواد با خواص توپولوژیک و مغناطیسی دلخواه را فراهم کند.

*پادفرومغناطیس (Antiferromagnet): گشتاورهای مغناطیسی در جهت‌های مخالف.

*فری‌مغناطیس (Ferrimagnet): گشتاورهای مخالف که کاملاً خنثی نمی‌شوند.

*مخروط دیراک نوع II (Type-II Dirac Cone): ساختار بسیار متمایل نوارهای دیراک.


#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: phys.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«راز پنج دقیقه نخست جهان با دقتی بی‌سابقه اندازه‌گیری شد!»

پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ Large Binocular Telescope مقدار هلیوم نخستین جهان را با دقتی بی‌سابقه اندازه‌گیری کردند.
آن‌ها با بررسی ۱۵ کهکشان کوچک و کم‌فلز و استفاده از ۱۳۰ ساعت داده‌ی رصدی، عدم‌قطعیت اندازه‌گیری را به تنها ۰٫۵ درصد رساندند؛ حدود سه برابر دقیق‌تر از استانداردهای پیشین.
این اندازه‌گیری، یکی از مهم‌ترین آزمون‌های جهان اولیه را دقیق‌تر کرده و امکان بررسی دقیق‌تر مدل استاندارد فیزیک، تعداد خانواده‌های نوترینو و احتمال وجود فیزیک جدید را فراهم می‌کند.

*کهکشان کم‌فلز (Metal-Poor Galaxy): کهکشانی با عناصر سنگین کم.

*عدم‌قطعیت (Uncertainty): میزان خطای یک اندازه‌گیری.


#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: phys.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«وقتی نور معمولی به یک ماشین کوانتومی تبدیل میشود!»

پژوهشگران نشان داده‌اند که می‌توان از نور کلاسیک و پرنور برای پردازش اطلاعات با قابلیت‌های کوانتومی استفاده کرد.
نور پس از عبور از یک شبکه نوری پیچیده، امکان بررسی سامانه‌هایی تا ۴۰ فوتون و یادگیری شش تابع ریاضی را فراهم کرد.
این آزمایش در دمای اتاق و با وجود نویز و اتلاف انجام شد؛ روشی که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای پردازش اطلاعات فوتونی در آینده باشد.

*نور کلاسیک: نوری که رفتار آن با فیزیک کلاسیک توصیف می‌شود.

*پیاده‌روی تصادفی کوانتومی: حرکت احتمالی یک ذره میان مسیرهای مختلف کوانتومی.



#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: advanced.onlinelibrary.wiley

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

🛑🛑 آخرین مهلت ثبت نام ( شروع کلاس ها از فردا )


🟣دوره جامع فتوشاپ


📝‌سرفصل های دوره:
✅طراحی پوستر
✅طراحی بروشور و کاتالوگ
✅طراحی اینفوگرافیک
✅طراحی ست اداری
✅آموزش رتوش
✅تایپوگرافی و کالیگرافی – افکت متن
✅ترفندها و کلیدهای میانبر
✅مبانی متوسط (ابزارها و دستورات)
✅طراحی و تکنیک های پیشرفته
و...

🔰در این دوره آموزشی صفر تا صد نرم افزار ادوبی فتوشاپ را بررسی می کنیم و شما پس از این دوره آماده ورود به بازارکار و درآمد زایی برای خود می شوید.

‼️ظرفیت باقی مانده محدود است.

🗓 دوشنبه، پنجشنبه و جمعه ها ساعت ۲۰ الی ۲۲
شروع کلاس ها از ۲۳ شهریور
(‌به مدت ۱۴ ساعت)

📜اعطای گواهینامه معتبر

🔗دوره بصورت مجازی برگزار می شود.
(بعد از برگزاری هر جلسه آنلاین، محتوای جلسه نیز در اختیار شما قرار می گیرد.)

🔸شهریه دوره با ارسال کدتخفیف:
فقط ۸۹۸ تومان (در صورت ثبت نام گروهی  ۳ نفره شهریه هرنفر فقط ۷۹۸ تومان و ثبت نام گروهی حداقل ۶  نفره شهریه هرنفر فقط ۶۹۸ تومان)

🎁کدتخفیف: K303

🟠جهت ثبت نام به آیدی زیر در تلگرام، ایتا و یا بله پیام دهید👇

@new_webinar


✅اطلاع رسانی سایر دوره های آموزشی کشور👇

https://t.me/course_land_org

🎓 دوره جامع آموزش مربی‌گری نجوم
یک مسیر برای کسانی که می‌خواهند از علاقه به نجوم، به توانایی آموزش نجوم برسند. 🚀

⭐️ نجوم کروی | ابزارشناسی و رصد | مکانیک سماوی | اخترفیزیک | کیهان‌شناسی

با هدایت و تدریس تخصصی
🌟 ریحانه کبیری
دانشجوی دکتری فیزیک | پژوهشگر حوزه نجوم

📚 این دوره از صفر شروع می‌شود و پیش‌زمینه‌ای لازم نیست.
🎯 هدف فقط یادگیری چند مفهوم نجومی نیست؛ بلکه تسلط بر مفاهیم و کسب توانایی ارائه و آموزش آن‌ها به دیگران است.

✔️ دسترسی همیشگی به محتوای دوره
✔️ در قالب ۲ دوره ۱۵ جلسه‌ای
📞 0900 233 1999
🆔 @Over_the_Horizon_support

«فوتونی که نباید به زمین می‌رسید»

فوتونی با انرژی حدود ۳۰۰ تراالکترون‌ولت از انفجار پرتو گامای GRB 221009A که بیش از ۲ میلیارد سال نوری با ما فاصله دارد، شناسایی شده است.
طبق مدل‌های استاندارد، چنین فوتونی باید در مسیر توسط تابش پس‌زمینه جذب می‌شد.
پژوهش جدید در Physical Review Letters نشان می‌دهد برخی مدل‌های نقض تقارن لورنتس می‌توانند این مشاهده و تأخیر بیش از یک‌ساعته‌ی فوتون را توضیح دهند. این نتیجه هنوز اثبات فیزیک جدید نیست، اما می‌تواند راهی برای آزمودن اثرات احتمالی گرانش کوانتومی در بالاترین انرژی‌های قابل مشاهده فراهم کند.

*تقارن لورنتس (Lorentz Invariance): یکسان‌بودن قوانین فیزیک برای ناظران مختلف.

*شبه‌اکسیون‌ها (ALPs): ذرات فرضی بسیار سبک که با فوتون‌ها برهم‌کنش می‌کنند.

*زوج الکترون–پوزیترون: ذراتی که می‌توانند از انرژی یک فوتون پرانرژی ایجاد شوند.

*تراالکترون‌ولت (TeV): واحد اندازه‌گیری انرژی ذرات، برابر ده به توان دوازده الکترون‌ولت.



#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: journals.aps.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«آیا زمان یک حد بنیادی برای دقت دارد؟»

پژوهشگران در مطالعه‌ای جدید بررسی کرده‌اند که اگر مدل‌های «فروپاشی کوانتومی» درست باشند، چه اثری بر ماهیت زمان خواهند داشت.
محاسبات نشان می‌دهد در این مدل‌ها ممکن است زمان دارای عدم‌قطعیت ذاتی بسیار کوچکی باشد؛ اثری که حتی ساعت‌های اتمی امروزی توانایی اندازه‌گیری آن را ندارند.
این نتیجه همچنین ارتباطی میان فروپاشی کوانتومی، گرانش و فضا-زمان پیشنهاد می‌کند و می‌تواند راهی برای آزمودن برخی نظریه‌های جایگزین مکانیک کوانتومی در آینده فراهم کند.

*برهم‌نهی (Superposition): قرارگیری هم‌زمان در چند حالت ممکن.

*مدل دیوزی–پنروز: مدلی که گرانش را با فروپاشی کوانتومی مرتبط می‌کند.


#خبر
✍ نویسنده: امیرمهدی خداداد
🔗 منبع خبر: sciencedaily

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«ردپای سیاره‌های بلعیده‌شده در نور ستاره‌ها»

پژوهشگران با بررسی دو ستاره‌ی خورشیدمانند HD 129171 و HD 129209، تفاوت‌هایی در ترکیب شیمیایی آن‌ها پیدا کردند.
مقدار بیشتر بریلیم و عناصر سنگین در HD 129171 با بلعیده‌شدن حدود ۱۱.۲ برابر جرم زمین از ماده‌ی سنگی سازگار است. این نتیجه نشان می‌دهد که حتی بدون مشاهده‌ی مستقیم یک سیاره، می‌توان ردّ آن را در ترکیب شیمیایی ستاره پیدا کرد.

*طیف نور (Spectrum): الگوی نور تجزیه‌شده که اطلاعات شیمیایی ستاره را نشان می‌دهد.


#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: phys.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

🎓 اگر دانش‌آموخته دانشگاه گیلان هستید،

💠 ما مشتاق شنیدن خبرها، تجربه‌ها و موفقیت‌های شما هستیم.

📎 به جمع دانش‌آموختگان دانشگاه گیلان بپیوندید و این کانال را به هم‌دوره‌ای‌های خود معرفی کنید. 👇

🔷 ble.ir/University_of_guilan_Alumni 🔷

«ردیابی هیدروژن باستانی با میرکَت؛ گامی تازه برای نقشه‌برداری سه بعدی از کیهان»

ردیابی هیدروژن باستانی با MeerKAT
اخترشناسان با بررسی حدود ۹۶ ساعت داده‌های تلسکوپ MeerKAT، موفق شدند سیگنال بسیار ضعیف هیدروژن خنثی را از حدود ۴ تا ۵ میلیارد سال پیش آشکار کنند.
این نتیجه نشان می‌دهد روش نقشه‌برداری شدت می‌تواند بدون شناسایی تک‌تک کهکشان‌ها، ساختار بزرگ‌مقیاس کیهان را ردیابی کند و راه را برای نقشه‌های سه‌بعدی گسترده‌تر با تلسکوپ‌هایی مانند SKA هموار سازد.

*خط ۲۱ سانتی‌متری (21-cm Line): تابش رادیویی هیدروژن خنثی.

*نقشه‌برداری شدت (Intensity Mapping): اندازه‌گیری تابش جمعی هیدروژن در مقیاس بزرگ.


#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: sciencedaily

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«آیا شفق‌های قطبی، راکتورهای طبیعی پیدایش حیات بودند؟»

شفق‌های قطبی شاید در زمینِ اولیه فقط یک پدیده نوری نبوده باشند. پژوهشی جدید پیشنهاد می‌کند که میدان مغناطیسی زمین می‌توانسته ذرات باردار پرانرژی را در نواحی قطبی متمرکز کند؛ جایی که برخورد آن‌ها با جو، ترکیبات واکنش‌پذیر و مواد اولیه شیمی پیشازیستی را ایجاد می‌کرد. این ایده هنوز یک فرضیه است، اما نشان می‌دهد میدان مغناطیسی زمین شاید در شکل‌دادن به محیط‌های مناسب برای شیمی پیش از حیات نقش داشته باشد.

*شیمی پیشازیستی (Prebiotic Chemistry): شیمی پیش از پیدایش حیات.

*راکتور پرتو یونی (Ion-Beam Reactor): محیط واکنش ذرات پرانرژی.

*کمربند شفقی (Auroral Belt): ناحیه ورود ذرات باردار به جو.


#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: phys.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

💠 کهکشان فرمول ها در تلگرام

💢 بدین وسیله به اطلاع می‌رساند، کانال تخصصی «کهکشان فرمول ها 🎓» که پیش‌تر در پیام‌رسان ایتا به ارائه محتوای جزوات اساتید گروه فیزیک دانشگاه قم می‌پرداخت، فعالیت خود را در پیام‌رسان تلگرام نیز آغاز نموده است.

📌 محتوای موجود در این کانال عبارت است از:
📘 جزوات دست‌نویس دانشجویان برگرفته از تدریس اساتید مختلف رشته ی فیزیک
📑 جزوات ارائه‌شده توسط اساتید محترم(جزوات خوده اساتید)
📝 مجموعه سوالات امتحانی سنوات قبل تفکیک‌شده به تفکیک هر استاد

دانشجویان محترم می‌توانند جهت بهره‌مندی از این منابع از طریق لینک‌های زیر عضو شوند:
تلگرام:
📲@galaxyformul
ایتا :
📲@galaxyformula

امید است با همراهی شما، گامی مؤثر در مسیر یادگیری و پیشرفت تحصیلی برداشته شود.✨

#کهکشان‌فرمول‌ها
#انجمن‌علمی‌فیزیک‌دانشگاه‌قم
💠@anjouman_physics

«برای نخستین بار اندازه‌گیری فاز کوانتومی یک جسم در سقوط آزاد!»

فیزیکدانان برای نخستین‌بار فاز کوانتومی یک جسم در حال سقوط آزاد را به‌طور مستقیم اندازه‌گیری کردند.
در این آزمایش، اتم‌های فوق‌سرد روبیدیوم در دو مسیر کوانتومی قرار گرفتند؛ یک مسیر تحت تأثیر گرانش سقوط کرد و مسیر دیگر با میدان مغناطیسی نگه داشته شد.
اختلاف فاز میان دو مسیر با پیش‌بینی اصل هم‌ارزی اینشتین مطابقت داشت. این نتیجه نشان می‌دهد که اصل هم‌ارزی، دست‌کم در این رژیم، با مکانیک کوانتومی سازگار است و راه را برای آزمایش‌های آینده درباره رابطه گرانش و جهان کوانتومی باز می‌کند.

*اصل هم‌ارزی اینشتین (Equivalence Principle): ارتباط میان گرانش و چارچوب‌های شتاب‌دار.

*سوپرپوزیشن کوانتومی (Quantum Superposition): قرارگیری سیستم کوانتومی در چند حالت یا مسیر هم‌زمان.

*تداخل‌سنجی اتمی (Atom Interferometry): اندازه‌گیری دقیق با تداخل موج‌های ماده.


#خبر
✍ نویسنده: یلدا قنبری
🔗 منبع خبر: ox.ac.uk

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics

«یک تپ‌اختر پس از سال‌ها سکوت ناگهان تغییر کرد»

بررسی ۱۵ سال داده از PSR J1637−4642 سه گلیچ را آشکار کرد؛ تغییرات ناگهانی‌ای که سرعت چرخش ستاره را افزایش دادند.
مدل‌سازی این رویدادها سرنخ‌هایی از ماده فوق‌سیال و ساختار درونی ستاره نوترونی ارائه می‌دهد.

*تپ‌اختر (Pulsar): ستاره نوترونی چرخانی که پرتوهای منظم منتشر می‌کند.

*گلیچ (Glitch): افزایش ناگهانی سرعت چرخش تپ‌اختر.

*ماده فوق‌سیال (Superfluid): ماده‌ای با رفتار سیالی ویژه و بدون اصطکاک معمول.

*ممان اینرسی: معیاری از مقاومت جسم در برابر تغییر چرخش.


#خبر
✍ نویسنده: دنا رادمهر
🔗 منبع خبر: phys.org

انجمن علمی فیزیک
✈️ TG: guilanphysics
✨IG: guilanphysics