ترجمهی بخشهایی از مقالهی "فیزیک فوتبال" در نشریهی فیزیکس ورلد:
بیل شنکلی، مربی سابق باشگاه لیورپول، یک بار گفت: «فوتبال مسئله مرگ و زندگی نیست. از آن هم مهمتر است.» این ماه در جام جهانی، میلیونها هوادار فوتبال برای چند هفته کوتاه همان احساس را تجربه خواهند کرد. سپس مسابقات به پایان میرسد و تنها چیزی که باقی میماند چند تکرار از تلویزیون و گمانهزنیهای بیپایان درباره آنچه میتوانست رخ دهد است. این جنبه از فوتبال چیزی است که هوادارانش دوستش دارند و دیگران از آن متنفرند. چه میشد اگر آن ضربه پنالتی گل میشد؟ چه میشد اگر آن بازیکن اخراج نمیشد؟ چه میشد اگر آن ضربه آزاد به دور دیوار دفاعی نمیچرخید و گل نمیشد؟
ضربه آزاد کامل روبرتو کارلوس از برزیل در تورنمنت تابستان گذشته در فرانسه (۱۳۷۶) در یاد بسیاری از هواداران مانده است. توپ حدود ۳۰ متری دروازه حریف و کمی به سمت راست قرار داشت. کارلوس آنچنان به سمت راست به توپ ضربه زد که ابتدا حداقل یک متر از دیوار مدافعان عبور کرد و باعث شد پسر توپ جمعکنی که چند متر آنسوتر ایستاده بود، سرش را جمع کند. سپس، تقریباً به طرزی جادویی، توپ به چپ خم شد و به گوشه بالا و سمت راست دروازه وارد شد – با حیرت بازیکنان، دروازهبان و رسانهها. ظاهراً کارلوس همیشه این ضربه را در زمین تمرین میکرد. او به طور شهودی میدانست که چگونه با زدن توپ با سرعت و چرخشی خاص، آن را خم دهد. ...
کارلوس با قسمت بیرونی پای چپ خود به توپ ضربه زد تا در حالی که از بالا به آن نگاه میکرد، در خلاف جهت عقربههای ساعت بچرخد. چرخشی که به توپ داد زیاد بود، شاید بیش از ۱۰ دور در ثانیه. زدن توپ با قسمت بیرونی پا به او اجازه داد محکم به توپ ضربه بزند، احتمالاً با سرعتی بیش از ۳۰ متر بر ثانیه (۱۰۸ کیلومتر بر ساعت). جریان هوا روی سطح توپ متلاطم بود که باعث شد نیروی نسبتاً کمی به توپ وارد شود. جایی در میانهی مسیر – شاید در حدود علامت ۱۰ متری (یا تقریباً در موقعیت دیوار مدافعان) – سرعت توپ به حدی کاهش یافت که وارد ناحیه جریان آرام شد. این امر به طور قابل توجهی نیروی بالابرنده را افزایش داد، که باعث شد توپ بیشتر کند شود. این امر باعث شد نیروی جانبی، که توپ را به سمت دروازه خم میکرد، بیشتر مؤثر واقع شود. این امر نیروی جانبی حتی بیشتری ایجاد کرد و باعث شد توپ بیشتر خم شود. در نهایت، با کند شدن توپ، خمیدگی بیشتر و بیشتر شد تا اینکه به پشت تور برخورد کرد – با خوشحالی فیزیکدانان حاضر در میان تماشاگران...
تحقیقات فوتبال فقط به مطالعه حرکت توپ در پرواز خلاصه نمیشود. محققان همچنین به دنبال یافتن این هستند که یک فوتبالیست واقعاً چگونه توپ را شوت میکند. این رویکردهای تجربی نتایج عالیای به دست دادهاند، اگرچه چالشهای بسیاری هنوز باقی است. یکی از بحرانیترین مسائل، دشواری اندازهگیری حرکت فیزیکی انسان است، که تا حدی به این دلیل است که حرکات آنها بسیار غیرقابل پیشبینی است. با این حال، پیشرفتهای اخیر در تحلیل حرکت با رایانه توجه زیادی را در علوم ورزشی به خود جلب کرده است، و با کمک روشهای علمی جدید، اکنون میتوان اندازهگیریهای نسبتاً دقیقی از حرکت انسان انجام داد.
@garbaar
Post #318
355