پاسخ به ادعاهای کوروش احمدی

آقای احمدی، دیپلمات سابق، در مناظره‌ای با آقای اتفاق ادعا می‌کنند که ملی شدن نفت هیچ ربطی به ترور رزم‌آرا نداشت. البته مستندات فراوانی در رد این ادعای عجیب می‌شه ارائه داد. چند مورد رو که در ذهن داشتم اینجا ارائه می‌دم.

گویا اطلاعات آقای احمدی از اطلاعات دکتر محمد مصدق بیشتره! در تصویر شمارۀ یک به اظهارنظر خود دکتر مصدق که سکاندار اون وقایع بود نگاه کنید. خود دکتر مصدق می‌گه ملی شدن نفت در کمیسیون نفت در مجلس مدت‌ها بود که مطرح می‌شد و بلاتکلیف مونده بود «تا اینکه واقعۀ قتل رزم آرا روی داد و سایر اعضای کمیسیون با مادۀ واحده موافقت کردند». از این صریح‌تر؟ خود مصدق اذعان می‌کنه که ترور رزم‌آرا ضربه‌ای بود که راه رو باز کرد. مسئله ساده‌ست: هزینۀ مخالفت با ملی شدن نفت مرگ بود (که البته همۀ منابع در ایران «ملی» بود و نیازی به ملی شدن نداشت؛ در واقع در اینجا منظور «دولتی شدن» بود).

اما برای نمونه نظر یک فرد صاحب‌نظر دیگه رو در برگۀ شمارۀ دو ببینید. برگی از کتاب «خون و نفت»، نوشتۀ منوچهر فرمانفرمائیان که نمایندۀ دولت در کمیسیون نفت بود و از تمام جزئیات مباحث نفت خبر داشت. فرمانفرماییان که خودش پسردایی مصدق بود، اون زمان چند سالی بود که در «ادارۀ نفت و امتیازات» در وزارت دارایی اول معاون و بعد رئیس بود (یعنی بلندپایه‌ترین کارمند دولت در امور نفتی). او هم مدت‌ها بود سعی می‌کرد با استعفا دادن از اون کمیسیون ترسناک نفت که به رهبری مصدق در مجلس تشکیل جلسه می‌داد فرار کنه. فرمانفرمائیان هم می‌گه: رزم‌آرا آخرین مانع سر ملی شدن نفت بود و حالا همۀ دروازه‌ها گشوده شده بود.

اما خواهش می‌کنم برگۀ شمارۀ سه رو کامل بخونید. یک صفحۀ عجیب از تاریخ ایران رو در این برگ می‌تونید درک کنید. از کتاب کارنامۀ دکتر مصدق، اثر جلال متینی. در کمال شگفتی آقای کوروش احمدی ادعا می‌کنند مذاکرات راحت برگزار می‌شد، اما ببینید غلامحسین فروهر، وزیر دارایی که مسئول مذاکرات با انگلیس بود در مجلس چی می‌گه و نمایندگان جبهۀ ملی (جناح مصدق) فریاد می‌زنند: «خیانت کردند خائن‌ها! هفت‌تیر می‌خواهند! گلوله می‌خواهند!» حالا گناه وزیر داراییِ دولت رزم‌آرا چه بود که در مجلس تهدید به قتل می‌شد؟ هیچی! مجلس با قرارداد پیشنهادی با شرکت نفت (موسوم به قرارداد الحاقی) مخالفت کرده بود و دولت می‌خواست قرارداد رو پس بگیره و مذاکرات جدیدی انجام بده. اینها با نفس مذاکره مخالف بودند و به هر چیز کمتر از ملی شدن می‌گفتند «خیانتی» که جوابش «گلوله» است. در ادامۀ همون صفحۀ سه صحبت‌های یکی از نمایندگان مجلس رو بخونید که می‌گه در این مجلس حرف نمی‌شه زد.

حالا نکتۀ جالب‌تر اینکه قبل از فروهر، تقی نصر وزیر دارایی بود. تقی نصر که اصلاً فرار کرد! به بهانۀ کنفرانسی از ایران رفت و برنگشت! حتی استعفا نداد! جونش رو برداشت و در رفت! فروهر به جای او منصوب شد.

و البته کسانی هم که زیاد تاریخ نخوندن، می‌دونند در روزهایی که رزم‌آرا برای کسب رأی اعتماد و شروع کار نخست‌وزیری به مجلس آمده بود، مصدق فریاد می‌زد خون می‌کنیم! یعنی حاضریم بکشیم و بمیریم، ولی اجازه ندیم کسی مثل رزم‌آرا نخست‌وزیر بشه ــ و خب چنین سرنوشتی برای رزم‌آرا عجیب هم نبود.

#شاهد_تاریخی #مصدق

@Garajetadayoni | گاراژ