ارتباط قدرت خرید با آزادی اقتصادی
در تصویر اول میتونید ببنید در هر کشوری با چند روز کار میتوان یه «آیفون هفده پرو، ۲۵۶ بایتی» خرید. در لوکزامبورگ با سه روز کار و در هند با ۱۶۰ روز. در مورد ایران با توجه به نوسانهای قیمت دلار در هفتههای اخیر نمیتونم دقیق محاسبه کنم، اما فکر میکنم حداقل بالای ۳۰۰ روز کاری لازمه (اگر ماهی ۳۵ میلیون حقوق در نظر بگیریم). بگذریم، منظور چیز دیگهست.
کشورهای بالای جدول رو ببینید: حدود بیست کشور هستند که با حقوقِ کمتر از ۹ روز کاری میشه یک آیفون ۱۷ خرید. البته این فهرست کامل نیست. خیلی کشورها جا افتاده.
حالا جدول دوم رو نگاه کنید: ۲۵ کشوری رو میبینید که به ترتیب اقتصادی «آزاد» یا «نسبتاً» آزاد دارند؛ این ۲۵ کشور، به ترتیب آزادترین اقتصادها رو دارند. این فهرست بر اساس «شاخص آزادی اقتصادی سال ۲۰۲۶» که بنیاد هریتیج ارائه میده تنظیم شده. ۱۲ معیار وجود داره و بر اساس این دوازده معیار مشخص میشه کشورها از ۱۰۰ امتیاز آزادی اقتصادی چند امتیاز میگیرند. توضیح اینکه این معیارها چیه باشه برای بعد، اما اصل قضیه اینه: این همون اقتصاد کاپیتالیستیه که مبتنی بر نظم بازار آزاده.
تا اینجا باید فهمیده باشید چی میخوام بگم: به شکل خیلی واضحی بین کشورها در دو جدول یک همگرایی وجود داره: کشورهایی که با سه، چهار، پنج، شش یا نهایتاً هفت هشت روز کاری میشه یک آیفون خرید، همون کشورهایی هستند که جزو آزادترین اقتصادها به شمار میان. این نتیجۀ روشنِ بازار آزاده: مداخلۀ کمترِ دولت در اقتصاد، مالکیت خصوصیِ بیشتر، بازار آزادِ بیشتر (و در یک کلام، کاپیتالیسم) به افزایش قدرت خرید و تأمینِ کمّی و کیفیِ بهتر زندگیِ مردم منجر میشه.
حمله به بازار، حمله به کاپیتالیسم، دشمنی با چیزی که چپ بهش میگه «نئولیبرالیسم» دقیقاً مساوی است با حمله به جیب و معیشت مصرفکننده. و جملۀ همیشگی من: مصرفکنندهستیزی نتیجۀ گریزناپذیرِ کاپیتالیسمستیزیه.
▪️و دو نکتۀ حاشیهای اما مهم:
یک: در فهرستِ «آزادی اقتصادیِ» بنیاد هریتیج، ایران ــ با اجازۀ بزرگترها ــ در رتبۀ ۱۶۹ از ۱۸۴ کشور قرار داره و از ۱۴ کشور خاورمیانه در رتبۀ چهاردهمه. حالا اینکه چپِ ایرانی در کشوری که در تهِ جدول آزادی اقتصادیه (یعنی بیبهره از «نئولیبرالیسمه») به «نئولیبرالیسم» حمله میکنه، چیز عجیبی نیست. چپ ایرانی همیشه نعل وارونه زده.
دو: کشورهای اسکاندیناوی ــ که باز چپ ایرانی به عنوان بهشتهای سوسیالیستی جلوهشون میده ــ از قضا جزو آزادترین اقتصادها هستند (یعنی کاپیتالیستیاند):
دانمارک رتبۀ هفتم، نروژ رتبۀ هشتم، سوئد رتبۀ یازدهم، فنلاند رتبۀ سیزدهم و ایسلند رتبۀ شانزدهم. لابد چپها دربارۀ یه اسکاندیناوی دیگه صحبت میکنند.
#بازار_آزاد #کاپیتالیسم #سوسیالیسم
@Garajetadayoni | گاراژ
Post #10757
62.7K
- ❤ 1.6K
- 🤬 86
- 🗿 28
- 💊 21
- 👎 18