فروشگاه‌های مواد غذایی از شگفت‌انگیزترین زوایای بازار آزاده. به تنوعش دقت کردید؟ البته منظورم در ایران نیست — فعلا در جایی که ما داریم زندگی با یه شونه تخم‌مرغ سه چهار درصد حداقل دستمزد می‌پره.
پیش‌تر در مطلبی با عنوان رابطهٔ جيب شما با دمپایی پشمالو سازوکار تأمین مایحتاج در کاپیتالیسم رو توضیح داده بودم. اونجا گفته بودم:
در اینجا یک شاهکار رخ می‌ده: در بازار آزاد که سیستمش توسط دولت مختل نشده باشه، این تمرکز بازار بر سلسله‌مراتب ضروریات باعث می‌شه رقابت و منابع بیشتری سمت تولید نیازهای ضروری‌تر بره و در نتیجه نیازهای ضروری دائم با کیفیت، قیمت و کمیت بهتری عرضه می‌شه.
نتیجه اینکه: خوراک دائم درصد کمتری از درآمد فرد رو به خودش اختصاص می‌ده. علاوه بر اینکه کیفیت و کمیت در احتیاجات اصلی بالا می‌ره، قیمت هم کاهش پیدا می‌کنه و دائم بخش کوچک‌تری از درآمد شما صرف ضروریات اصلی می‌شه.
این معجزه بازار آزاده. هر چه در یک اقتصاد بازار آزادتر باشه، این کارکرد بازار بهتر انجام می‌شه: ضروری‌ترین کالاهای مورد نیاز شما ارزون‌تر درمیاد.
بله، بازار آزاد منابع رو به سمت نیازها هدایت می‌کنه و جنگ تمام‌عیاری سر تأمین مصرف‌کنندگان ایجاد می‌کنه. پدیدهٔ فروشگاه‌ها در اقتصاد کاپیتالیستی نتیجهٔ همین فرایند هستند.
دائم کیفیت و کمیت و تنوع مواد غذایی بالاتر می‌ره، در حالی که قیمت‌ها زیر فشار رقابت مناسب‌تر می‌شه و درصد کوچک‌تری از درآمد شما رو اشغال می‌کنه.
پیشنهاد می‌کنم این ویدئو رو ببینید. وجود چنین فروشگاه‌هایی بدیهی نیست، بلکه مطلقاً وابسته به اقتصاد آزاده.
اگر خواندن متن روی تصویر سخته براتون، ترجمه متن ویدئو:
من عاشق فروشگاه‌های مواد غذایی‌ام! و شاید همین فروشگاه‌ها بتوانند توضیح دهند که چرا سرمایه‌داری می‌تواند بیشترین رفاه اقتصادی را برای بیشترین تعداد مردم ایجاد کند.
فروشگاه مواد غذایی مدرن پدیده‌ای شگفت‌انگیز است که آن‌قدر به آن عادت کرده‌ایم که دیگر متوجه عجیب‌بودنش نمی‌شویم. مواد غذایی از سراسر جهان، آن هم در حجم و تنوعی که احتمالاً اجداد ما را حیرت‌زده می‌کرد: ۵۰ نوع مختلف برنج، بلوبری در ماه ژانویه، و هزاران محصول دیگر که همه برای به‌دست آوردن پول شما با یکدیگر رقابت می‌کنند.
وقتی بوریس یلتسین، رهبر شوروی، در سال ۱۹۸۹ به آمریکا سفر کرد، از دیدن تنوع و فراوانی مواد غذایی در یک فروشگاه معمولی در تگزاس چنان شگفت‌زده شد که زبانش بند آمد. او بعدها نوشت که بازدید از آن فروشگاه، از شدت ناامیدی نسبت به وضعیت مردم شوروی حالش را بد کرده بود. یلتسین می‌گفت اگر مردم اتحاد جماهیر شوروی می‌دانستند یک فروشگاه معمولی آمریکایی چه چیزهایی برای عرضه دارد، احتمالاً انقلاب می‌کردند.
در سال ۱۹۵۰، آمریکایی‌ها بیش از ۲۰ درصد درآمد قابل‌تصرف خود را صرف غذا می‌کردند. امروز این رقم بیشتر در حدود ۱۰ درصد است.
بله، در سال‌های اخیر مواد غذایی گران‌تر شده‌اند، اما بخش عمده این افزایش ناشی از تورمی است که مخارج دولت و تعرفه‌ها در آن نقش داشته‌اند. کاملاً قابل‌درک است که مردم روی افزایش اخیر قیمت‌ها تمرکز کنند، اما این لزوماً به این معنا نیست که راه‌حل، مداخله بیشتر دولت باشد.
در نهایت، سرمایه‌داری انگیزه‌ای برای نوآوری و پیشرفت ایجاد می‌کند. تولیدکنندگان مواد غذایی نیز به همین دلیل نوآورتر و بهره‌ورتر شده‌اند و مردم آمریکا از نتیجه آن بهره برده‌اند.
#بازار_آزاد #کاپیتالیسم
@Garajetadayoni | گاراژ