نوبل شیمی ۲۰۲۶؛ وقتی یک مولکول، مولکول‌های بیشتری از خودش می‌سازد!

امسال جایزه نوبل شیمی به Henri B. Kagan و Kenso Soai رسید؛ به خاطر پژوهش‌های مهمشان درباره سنتز آلی نامتقارن و خودکاتالیزی.

کگان نشان داد که در بعضی واکنش‌های کایرال، یک تغییر کوچک در خلوص نوری ماده اولیه می‌تواند باعث ایجاد یک تغییر خیلی بزرگ‌تر در خلوص نوری محصول شود. یعنی اثر، همیشه به‌صورت خطی پیش نمی‌رود. سوی یک پدیده‌ی خیلی جذاب را بررسی کرد: خودکاتالیزی نامتقارن.

در واکنش معروف Soai، محصول واکنش خودش به‌عنوان کاتالیزور عمل می‌کند! یعنی چه؟ مقدار کمی از یک مولکول کایرال تشکیل می‌شود. همان مولکول تشکیل مولکول‌های مشابه خودش را سریع‌تر می‌کند. تعداد آن بیشتر و بیشتر می‌شود. در نهایت تقریباً یک نوع از دو انانتیومر غالب می‌شود.این یافته‌ها به ما کمک می‌کنند بهتر بفهمیم چگونه عدم تقارن و کایرالیته می‌تواند در سیستم‌های شیمیایی ایجاد و تقویت شود.
@FUPAC_Channel
@Olomfum
@SSAFUM