🔹 میزگرد تخصصی «کیفیت مقالات پژوهشی» روز ۳ دی‌ماه ۱۴۰۴ در سالن شورای دانشکده علوم ریاضی دانشگاه فردوسی مشهد برگزار شد؛ نشستی که با حضور جمعی از اعضای هیأت علمی جوان و باسابقه و همچنین مشارکت دانشجویان دکتری و با هدف تبیین معیارهای اثرگذاری پژوهش و ارزیابی کیفیت مقالات علمی تشکیل شد.

🔸 در ابتدای جلسه، آقای دکتر صال‌مصلحیان، رئیس دانشکده به‌عنوان آغازگر بحث، با طرح پرسش‌هایی بنیادین درباره وضعیت کنونی کیفیت مقالات پژوهشی، بر ضرورت گفت‌وگو در این حوزه تأکید کردند و سوالاتی را برای شروع بحث مطرح کردند.

🔸 پس از ایشان، آقای دکتر آرشی به نکاتی درباره اهمیت تعامل با نشریات بین‌المللی اشاره کردند و بر این باور بودند که همکاری با موسسات پژوهشی خارجی، زیرساخت‌های پیشرفته‌تری را برای فعالیت پژوهشی فراهم می‌آورد و مانع بروز «سوگیری بومی» در تفکر علمی می‌شود. وی همچنین در خصوص شاخص‌های پژوهشی از جمله h-Index سخن گفت و تأکید کرد که برجستگی علمی باید از مسیر نقش‌آفرینی در جایگاه‌هایی همچون سخنران کلیدی (Keynote Speaker) یا داوری آثار مهم نمود یابد.

🔸 ادامه نشست با سخنان آقای دکتر شهروزی همراه بود. وی ضمن تشریح فعالیت‌های دانشکده در دهه پژوهش، دغدغه‌هایی درباره افراط در اتکا بر شاخص‌های متداول علم سنجی مطرح کرد و شاخص جدید FWCI در پایگاه اسکوپوس را معرفی نمود؛ شاخصی که میزان اثرگذاری کارهای پژوهشگر را در یک دوره ده‌ساله می‌سنجد و امکان مقایسه پژوهشگران حوزه‌های مختلف، برای نمونه میان علوم پزشکی و ریاضیات محض را فراهم می‌سازد.

🔸 در بخش تقدیرها، نخست از تلاش‌های آقای موسوی یکی از همکاران باسابقه حوزه خدمات دانشکده با اهدای لوح قدردانی شد. سپس به پاس فعالیت‌های پژوهشی و نقش‌آفرینی در هفته پژوهش از خانم دکتر وثاق و آقای مهندس علیرضا اعتضادی تقدیر به‌عمل آمد. در ادامه، گروهی از استادیاران دانشکده که طی این مدت موفق به انتشار مقالات JCR در حوزه تخصصی خود شده بودند معرفی و تشویق شدند. این همکاران عبارت بودند از: خانم دکتر اشکذری و آقایان دکتر رنجبر، دکتر نجفی، دکتر منصوری و دکتر نصیری.

🔸 در ادامه جلسه، آقای دکتر ابراهیمی با تأکید بر پیوند ناگسستنی آموزش و پژوهش، بیان کردند که هرچند انتشار مقاله در نهایت ممکن است در جایی محقق شود، اما آنچه اهمیت دارد اعتبار و عمق پژوهش است نه صرفاً کمیت آن. ایشان کیفی‌نگری را ارزشی اصیل در مسیر پژوهش دانستند.

🔸 سپس آقای دکتر مهدی جباری نوقابی در سخنانی بر این نکته تأکید کردند که کیفیت مقاله را نباید صرفاً با کیفیت مجله سنجید. وی برای نمونه اشاره کرد که برخی مجلات نمایه‌شده در MathSciNet گاه اعتبار تخصصی بالاتری از مجلات JCR دارند؛ نکته‌ای که در ادامه با توضیحاتی متضاد از سوی دکتر صال‌مصلحیان همراه شد. وی توضیح داد که داوری و انتشار مقاله در مجلات فاخر سبب داوری قوی، دیده‌شدن اثر پژوهشی، نقد آن، و تاثیرگذاری می‌شود.

🔸 خانم دکتر قانع نیز در ادامه، ضمن قدردانی از برگزاری این نشست، پیشنهاد کردند که دانشگاه سیاست‌های تشویقی مشخصی برای پژوهش‌های زمان‌بر و سطح‌بالا در نظر گیرد تا افرادی که سال‌ها برای انتشار یک مقاله معتبر تلاش می‌کنند، مورد حمایت و تشویق قرار گیرند.

🔸 در ادامه، آقای دکتر قنبری شاخصی با عنوان «ایندکس کارداشیان» را معرفی کردند که با رویکرد طنزآمیز اما معنادار به این واقعیت اشاره دارد که برخی پژوهشگران به دلیل شهرت دیده می‌شوند نه به دلیل اثرگذاری پژوهشی و تأکید کردند که مقاله باید محصول یک پژوهش اصیل باشد.

🔸 سخنران بعدی، دکتر منصوری، با توصیف تجربه راهنمایی‌های دکتر صال‌مصلحیان، اشاره داشتند که پژوهش باید مؤثر، سطح‌بالا و ترجیحاً کاربردی باشد.

🔸 همچنین آقای دکتر عرفانیان با اشاره به تجربه حضور در هیأت ممیزه، شاخص‌هایی چون مرجعیت علمی، ارتباطات بین‌المللی، تأثیرگذاری اجتماعی و شاگردپروری را معیارهای چندبعدی سنجش کیفیت فعالیت علمی دانستند و یادآور شدند که ایجاد تیم‌های تخصصی پژوهشی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

🔸 این میزگرد با بیان این نکته به پایان رسید که کیفیت پژوهش در وهله نخست به اصالت موضوع و توانایی استاد راهنما در هدایت دانشجویان و انتخاب مسائل روز و اثرگذار وابسته است. همچنین پژوهش بین‌رشته‌ای، زمانی حقیقی خواهد بود که سهم و نقش پژوهشگر در کار تیمی به‌طور دقیق روشن و قابل ارزیابی باشد.