#نرخ_برابری_ارزها

دلار چند؟!

▫️این، سوالیه که همه، از مردم عادی کف کوچه و خیابون تا فعالان بازارهای مالی و کسب و کارها به دنبال جوابی براش هستند تا بتونن با اقداماتی، خودشون رو حداقل از آسیبهای ناشی از جهش قیمت دلار تا حدی مصون کنند. واقعیت اینه که رویکردهای مختلفی برای تعیین قیمت دلار وجود داره ولی چیزی که در بین تحلیلگران بازار ارز در ایران مرسومه، تعیین کران بالا و پایینی برای این نرخ با استفاده از مدل برابری قدرت خرید و مدل پولی هست. بعد از تعیین کران بالا و پایین، تحلیلگر سعی میکنه با سناریوسازی (مثل سناریو باقی ماندن تحریم و سناریو رفع تحریم) برآوردی از عرضه و تقاضای ارز داشته باشه و تعیین کنه که قیمت دلار به سمت کدوم کران اش متمایل خواهد شد. این رویکرد اگرچه ساده و تا حد قابل قبولی کارآمد هست ولی ایرادات مهمی بهش وارده که یکی از اونها سلیقه ای بودن تعیین سال پایه برای محاسبات هست. هر تحلیلگری بر اساس دیدی که به مساله داره، سال پایه متفاوتی رو ممکنه انتخاب کنه و تغییر سال پایه به نتایج متفاوتی منجر میشه. نمونه ای از این رویکرد رو که به همت آقای نوربخش تهیه شده، میتونید از اینجا دانلود و مطالعه کنید.

▫️نقص بزرگی که در رویکرد ذکر شده وجود داره، سلیقه ای بودن اثر رانت نفتی در مدلسازی، یعنی درآمد دولت به عنوان عرضه کننده اصلی ارز در ایران از محل اختلاف قیمت تمام شده نفت و قیمت فروش اش هست. در واقع اگر بشه رانت نفتی رو در رویکرد ذکر شده وارد کرد، شاید نتایج قابل اعتمادتری به دست بیاد. آقای همتی (رئیس پیشین بانک مرکزی) و جمعی از نویسندگان، در مقاله ای اثر رانت نفتی رو در قیمت دلار در کشورهای صادرکننده نفت و به ویژه ایران بررسی کردند. عنوان مقاله که از SSRN میتونید دانلودش کنید اینه:

Oil Rents and Exchange Rate in Oil-Exporting Countries: Re-Assessment of the Monetary Model of Exchange Rate Determination

▫️آقای مهدی دارابی به عنوان یکی از نویسندگان این مقاله، در برنامه ای تحت عنوان دمای دلاری اقتصاد ایران، نتایج بررسی موردی نرخ دلار در ایران بر اساس این ریسرچ رو به زبان ساده توضیح دادند که پیشنهاد میکنیم حتما در کنار مطالعه و پیاده سازی مقاله ببینیدش. اگر به بررسی تحلیلی جهش های ارزی در ایران و عواملش هم علاقه مند هستید، برنامه چرا ایران از تله بحران ارزی خارج نمیشود؟ با حضور آقای دکتر مسعود نیلی رو هم از دست ندید.

▫️به طور کلی کسب دانش در خصوص مدلهای برآورد نرخ برابری ارزها علاوه بر اینکه میتونه ایده های توسعه ای دربرآورد آینده نرخ دلار بده، برای فعالان بازار فارکس هم میتونه خیلی مفید باشه. برای اینکه یه دید کلی از رویکردهای موجود در تحلیل بازار جفت ارزها کسب کنید هم میتونید نگاهی به کتاب زیر بندازید:

Handbook of Exchange Rates

@FinPy