Ota-onalarga.

Maktabni bitirish arafasida, odatda ushbu gaplar ko’pchilik orasida tez qaytariladi: “O’tish balli kam bo’lgan joyga topshiraman/topshiradi…” Bizda hali ham ko’pchilik shu fikrlash(mindset) bilan yashaydi, ya’ni odatda aniq maqsad yo’q. Asosiy maqsad “Diplom” olish. U qaysi yo’nalish bo’yicha? U yo’nalish ularga yoqadimi yoki yo’q? Bularni ahamiyati yo’q.

Xo’sh, bunga sabab nima?
O’ylaymanki bu yoshlikdan boshlanadi. Bizni oilalarda bolalar odatda jimlantiriladi - “Yosh bolasan, jim o’tir…” Bu holat, ayni bolalar fikrlashni boshlab, ularni ifodalashni o’rganayotgan paytda bo’ladi, va ota - onalar deyarli bolalar fikri bilan qiziqishmaydi. Bu esa, farzand fikrlash qobilyatini o’ldiradi. Bolalar ota-onlalar tomonidan hech qanday qiziqarli mashg’ulotlar yoki sportga yo’naltirilmaydi, kitob o’qishga undalmaydi, aksincha doim ish buyuriladi. Ayniqsa hozirgi kunda, bolalar iloji boricha jim o’tirsin deb qo’liga smartphone yoki planshet tutqiziladi, va bu bolaning sog’lig’iga/aqliy faoliyatiga qanday ta’sir qilishi bilan qiziqishmaydi.

Bu holat, deyarli bir umr davom etadi. O’qishga topshirish vaqti kelganda, aksariyat holatlarda ham o’qishga topshirish maskani ota-onalar tomonidan belgilanadi.

Ishga kirish vaqti kelganda ham, albatta ota-onalar aralashadi. Uni buni qo’ying, voyaga yetib umrini birga o’tkazishi kerak bo’lgan inson ham albatta ota-ona tomonidan topiladi. Ularning fe’l atvori bir biriga yoqadimi yo’qmi, buni ham albatta farqi yo’q. Qisqa qilib aytganda, “mustaqillik”, “ma’suliyatlilik” kabi sifatlar farzandlarga begonalashib boradi.

Albatta bu hammaga ham to’g’ri kelmasligi mumkin, lekin tan olishimiz kerakki bu holat juda ko’p uchraydi. Ko’p ota-onalar bolamga yaxshilik qilyabman degan hayolda bo’lishi mumkin. Va albatta juda qattiq adashishadi, insonning hayotining har qisimidan erkini tortib olish bilan yordam bera olmaysiz, huddi qanoti qirqilgan qush kabi inson ruhini tamom qilasiz.

Ota-onalarga aytdigan gaplarga kelsak, bolalik bo’lishga qaror qildingizmi, ularga barcha kerakli e’tibor va mehrni bering; gaplari va fikrlariga quloq soling; kitob olib bering; o’zingiz ham foydali mashg’ulotlar bilan shug’illanib ularga o’rnak bo’ling; va vaqti kelganda maqsad va orzusiga yetishishiga kerak bo’lgan resurlarni bering. Shu orqalikgina siz farzandingizga yordam bergan bo’lasiz.

Instagram | Telegram