64. چه‌طور یک شارلاتان را رسوا کنیم؟ - اثر فورر

خواننده‌ی عزیز، ممکن است شگفت‌زده شوی، ولی من شخصیت تو را می‌شناسم. تو را این‌طوری خلاصه می‌کنم:
شدیداً نیاز داری دیگران دوستت داشته باشند و تحسینت کنند. تمایل داری منتقد خودت باشی. تو ظرفیت‌های استفاده‌نشده‌ی زیادی داری. سازگاری جنسی تو برایت مشکل‌ساز شده است. بعضی اوقات نسبت به اینکه تصمیم درستی گرفته‌ای یا کار درستی انجام داده‌ای، شدیداً تردید داری. به خاطر افکار مستقلت به خود افتخار می‌کنی و اظهارنظرهای دیگران را بدون استدلال قانع‌کننده قبول نمی‌کنی.

خودت را می‌شناسی؟ در مقیاس ۱ (ضعیف) تا ۵ (عالی)، به ارزیابی من چه نمره‌ای می‌دهی؟
در سال ۱۹۴۸، برترام فورر، روان‌شناس، دقیقاً همین چند سطر را در ستون‌های طالع‌بینی چندین مجله‌ی متفاوت نوشت. سپس این متن را به دانشجویان داد و گفت هر فرد ارزیابی خودش را گرفته است. به‌طور میانگین، دانشجویان او به شخصیت‌شناسی خود از ۵ نمره، ۳/۴ دادند.

چه چیزی پشت اثر فورر قرار دارد؟

اول اینکه بیشتر جملاتی که در متن فورر آمده‌اند، آن‌قدر کلی‌اند که به همه مربوط می‌شوند؛ دوم، ما تمایل داریم گفته‌های تملق‌آمیزی را که درباره‌مان صادق نیستند هم بپذیریم؛ سوم اینکه پدیده‌ای موسوم به «اثر خصوصیت مثبت» هم نقش خود را ایفا می‌کند؛ متن حاوی هیچ عبارت منفی‌ای نیست، فقط بیان می‌کند ما چه‌طور هستیم، با وجود اینکه نبودن برخی خصوصیت‌ها هم به همان اندازه در شخصیت فرد مهم است.
چهارم، پدر همه‌ی خطاها، خطای تأیید است: ما هر چیزی را که به تصویر خودمان مربوط است قبول می‌کنیم و ناخودآگاه همه‌چیزهای دیگر را کنار می‌زنیم. آنچه باقی می‌ماند، تصویری منسجم است.

📚هنرشفاف اندیشیدن
✍️رولف دوبلی

باشگاه کتابخوانی فکرسبز🧠🌱

@FekreSabz