#آموزش
چگونه ادعاهای علمی را از شبه علمی تشخیص دهیم؟
حتی در وبسایتها و پادکستهای مشهور نیز ممکن است مطالبی پیدا کنید که پشتوانه علمی محدودی دارند. بنابراین، علاوه بر انتخاب منبع مناسب، باید روش ارزیابی ادعاها را نیز بدانید.
مؤسسه ملی سالمندی آمریکا در راهنمای خود برای ارزیابی اطلاعات سلامت، بر بررسی هویت ناشر، تخصص نویسنده، منابع علمی، تاریخ بهروزرسانی و انگیزه تجاری وبسایت تأکید میکند.
هنگام برخورد با هر مطلب یا ادعای علمی این پرسشها را مطرح کنید:
۱. آیا ادعا به پژوهش قابلبررسی ارجاع میدهد؟
اگر مطلبی میگوید ماده غذایی خاصی حافظه را تقویت میکند، باید بتوانید پژوهش مربوط به آن را پیدا کنید.
۲. نوع پژوهش چیست؟
مطالعه روی سلولها، آزمایش حیوانی، مطالعه مشاهدهای روی انسان و کارآزمایی بالینی تصادفیشده شواهد یکسانی تولید نمیکنند.
برای مثال، مشاهده اثر یک ماده بر سلولهای مغزی در آزمایشگاه، بهتنهایی تایید نمیکند که مصرف آن ماده حافظه انسان را بهبود میدهد.
۳. آیا نتیجه در چند مطالعه مستقل تکرار شده است؟
یک مطالعه منفرد ممکن است به دلیل حجم نمونه کم، خطای آماری یا ویژگیهای خاص شرکتکنندگان نتیجهای به دست دهد که در پژوهشهای بعدی تکرار نشود.
۴. آیا نویسنده میان همبستگی و رابطه علّی تفاوت میگذارد؟
اگر افرادی که ورزش میکنند حافظه بهتری داشته باشند، این مشاهده بهتنهایی ثابت نمیکند که تمام تفاوت حافظه ناشی از ورزش است؛ عوامل دیگری نیز ممکن است دخیل باشند.
۵. آیا ادعا بیش از اندازه قطعی است؟
عبارتهایی مانند «این روش آلزایمر را متوقف میکند»، «این مکمل عمر را افزایش میدهد» یا «این رژیم همه بیماریها را درمان میکند» به شواهد بسیار قوی نیاز دارند.
آیا ادعا اصلا قابلیت ابطال تجربی دارد؟
۶. آیا منبع از فروش محصول سود میبرد؟
وجود منفعت تجاری بهخودیخود ادعا را باطل نمیکند؛ اما لازم است ادعاهای مرتبط با محصول با دقت بیشتری بررسی شوند.
۷. آیا تاریخ انتشار و آخرین بازبینی مشخص است؟
در موضوعاتی مانند درمان بیماریها، مکملها و غربالگری، اطلاعات قدیمی ممکن است دیگر با راهنماهای جدید مطابقت نداشته باشند.
@FarazTed
Post #49337
435
🕊 فرازتد⚡️(روشنگری) نمونه #چرندیات کانالهای اینستاگرامی : چرا سیستم میخواد پوست ما، یعنی بزرگترین سپر دفاعی بیولوژیکی بدنمون، همیشه ضعیف و آسیبپذیر باشه؟ بالاییها خوب میدونن که منافذ باز پوست در زمان اصلاح، مثل یک دروازه بدون نگهبان برای جذب سموم عمل میکنن. نوار صابونی…
- ⚡ 1