فراخبر | پایان دیپلماسی چک‌پول؛ ریشه‌های فروپاشی نفوذ عربستان در یمن
تصویر آشنای رسانه‌های غربی از جنگ یمن، آن را نزاعی تازه میان یک شاهزاده نوساز در ریاض و یک نیروی شورشی در صنعا معرفی می‌کند.
اما تاریخ سیاسی شبه‌جزیره گواه واقعیتی دیگر است: خطوط گسل امروز، امتداد شکافی تاریخی است که در طول یک قرن توسط قدرت‌های خارجی و دخالت‌های همسایه شمالی مهندسی شده بود.
تا پیش از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، یمن سرزمینی یکپارچه نبود. شمال کوهستانی قرن‌ها تحت اداره امامت زیدی زیست و جنوب با محوریت بندر استراتژیک عدن، نزدیک به ۱۳۰ سال مستعمره بریتانیا بود.
پس از خروج لندن در سال ۱۹۶۷، جنوب تنها دولت مارکسیستی جهان عرب را تشکیل داد؛ جامعه‌ای با قوانین مدنی، بافت بندری و ادغام‌شده در بلوک شرق، در برابر شمالی که ترکیبی از اقتدار نظامی و ساختار سنتی قبیله‌ای بود.
اتحاد شکننده سال ۱۹۹۰ میان این دو جغرافیا دیری نپایید و لشکرکشی شمال به جنوب در سال ۱۹۹۴ برای مهار تمایلات جدایی‌طلبانه، کینه‌ای ساختاری بر جای گذاشت که امروز در قالب تمایلات استقلال‌طلبانه «شورای انتقالی جنوب» سر باز کرده است.
در تمام دهه‌های پیش از ۲۰۱۵، مهار این جامعه پیچیده برای ریاض نه از مسیر بمب‌افکن‌های پیشرفته، بلکه از معبر «کمیته ویژه» می‌گذشت.
دکترین سنتی پادشاهان پیشین سعودی بر پایه‌ی تز ساده‌ای استوار بود: حفظ یمن در وضعیت ناتوانی مزمن از طریق تزریق مداوم پول نقد به شیوخ قبایل و ژنرال‌های نظامی.
ریاض با دیپلماسی پترودلار هرگونه گرایش به استقلال رأی در صنعا را وتو می‌کرد، بی‌آنکه پای ارتش خود را به صخره‌های صعب‌العبور صعده باز کند.
گسست بنیادین زمانی رخ داد که در سال ۲۰۱۵، تیم جدید قدرت در ریاض (محمد بن سلمان) سازوکارهای محافظه‌کارانه را کنار گذاشت و توهم تسلیم سه‌هفته‌ای یک ملت مسلح را با جنگنده‌های غربی به آزمون گذاشت.
نتیجه این چرخش، انهدام دستگاه نفوذ صدساله سعودی در شمال و گشوده شدن فضا برای امارات جهت تسلط بر بنادر و خطوط دریایی جنوب بود.
بحران کنونی ریاض خطای تاکتیکی در یک نبرد هوایی نیست؛ شکست دکترین نظامی‌گری وارداتی در مواجهه با جغرافیا، تاریخ و مردمی است که حتی طولانی‌ترین محاصره‌ها نیز ساختار قبیله‌ای و سنت جنگاوری آن‌ها را مهار نکرده است.
آنچه خواندید خلاصه‌ای بود از کتاب «عربستان بدون سلاطین»، نوشته‌ی فرد هالیدی، ترجمه‌ی بهرام افراسیابی، انتشارات روزبهان. /فراز
@farazdaily
Post #99943
331
روزنامه اینترنتی فراز سی‌‌ان‌ان | خطاهای استراتژیک ریاض؛ چرا جنگ یمن دوباره شعله‌ور شد؟ به گزارش CNN، عربستان سعودی پس از سلسله محاسبات استراتژیک اشتباه، دوباره درگیر جنگ یمن شده است. پایان شراکت با امارات، برآورد نادرست از رویکرد واشنگتن و ضعف در سازماندهی نیروهای محلی، ریاض…
- ❤ 1