‌‌جنین ۲۰ روزه ی یک سگ را در نظر بگیرید.
این جنین از لحاظ ظاهری کاملا شبیه جنین ۲۰ روزه ی انسان و یا هر پستاندار دیگری است.
جنین تمام مهره داران در روزهای اولیه رشد شبیه هم هستند، اما چه میشود که به تدریج اندامها طبق الگوی خاصی شکل گرفته و ظاهر حیوان را تعیین میکنند؟

برای جواب به این سوال باید در مورد ژنهای هاکس (Hox gene) بدانیم. این ژن ها کارشان این است که از اولین ساعات تکثیر سلول بنیادی جنین، چینش سلول ها را کنترل می کنند. همه مهره داران از خزندگان گرفته تا پستانداران، همگی از ژن هاکس برخوردار هستند. به همین دلیل است که در همه حیوانات، شکل بدن یک چهارچوب کلی دارد: یک تنه که از یک سو به سر و دهان ختم میشود و در سوی دیگر به مقعد و این وسط هم تعدادی دست و پا و دم.

اگرچه ژن هاکس بین حیوانات کمی گوناگونی دارد اما در مجموع جز ژنهای به شدت حفاظت شده در طول فرگشت است. کافی ست که یک بخش کوچک در این ژن دستکاری شود تا روی دست حیوان چشم بروید یا اینکه چهار عدد پا از شکمش بیرون بزند. به همین دلیل است که در روزهای ابتدایی توسعه جنین، شکل ظاهری آن بین تمام مهره داران همسان است و به تدریج تفاوتهای جزیی همچون شکل سر، پوشش پوست، طول دم و تعداد انگشتان به وجود می آید.


@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر