‍‍ چگونه معمر قذافی به قدرت رسید و ۴۲ سال حکومت کرد؟

لیبی در سال ۱۹۵۱ استقلال خود را از ایتالیا به دست آورد و با حمایت بریتانیا، پادشاهی به نام "ادریس سنوسی" بر آن گمارده شد. با کشف نفت در سال ۱۹۵۹ و سرریز شدن درآمدهای هنگفت به جیب خانواده سنوسی و اطرافیان آنها، فساد و فاصله طبقاتی زیادی در جامعه لیبی پدیدار شد. نارضایتی های گسترده باعث شد که در سال ۱۹۶۹، چند تن از فرماندهان نظامی به رهبری سرهنگ قذافی، کودتایی علیه ادریس ترتیب داده و با حذف حکومت پادشاهی، "جمهوری عربی لیبی" را تشکیل بدهند.

قذافی که رهبری حکومت جدید را بر عهده داشت، مروج ناسیونالیسم عربی و مخالف کشورهای غربی بود. حمایت از حقوق مردم فلسطین و مبارزه با استعمار غربی از شعارهای حکومت او بودند. اما با متحد شدن دیگر کشورهای عربی با غرب به دلیل منافع مشترک، او به تدریج در منطقه منزوی شد و همین باعث شد که چنگالهایش را در بدنه لیبی محکم تر فرو کند.

در پی انفجار بمبی در آلمان در سال ۱۹۸۶، امریکا او را "سگ دیوانه" خاورمیانه نامید که از تروریسم حمایت میکند و همین را بهانه ای قرار داد تا لیبی را بمباران کند. به دنبال آن نیز سازمان ملل تحریمهای سنگینی را به لیبی تحمیل کرد که نتیجه آن فقر روزافزون مردم و خفقان بیشتر در دیکتاتوری قذافی بود.

در سال ۲۰۰۳، با مشاهده سرنوشت شوم صدام حسین، قذافی به ناگهان تغییر رویه داد و تصمیم گرفت با غرب صلح کند. او حمایت از تروریسم را انکار کرد و اعلام کرد که در ازای حذف تحریمها، برنامه تولید سلاح ‌های کشتار جمعی خود را متوقف میکند. با نشان دادن این حسن نیت ها، او دوباره در کنار رهبران غربی قرار گرفت و قراردادهای چند میلیارد دلاری با آنها امضا کرد.

اما عمر این آرامش چندان طولانی نبود. در سال ۲۰۱۱، به دنبال بهار عربی و شورش مخالفان در لیبی، انقلابیون با پشتیبانی نظامی ناتو حکومت قذافی را سرنگون کرده و او را کشتند. نکته جالب اینجاست که بسیاری از مخالفان حکومت قذافی در جریان اعتراضات ۲۰۱۱، عکس ادریس سنوسی و یا پرچم قدیمی سلطنتی را حمل میکردند و خواستار بازگشت بازماندگان خاندان او بودند.

امروز لیبی بعد از ۸ سال همچنان یک کشور آشوب زده درگیر جنگ داخلی است. گروههای مختلف نظامی و شبه نظامی برای رسیدن به قدرت با هم میجنگند و مردمی که سالها تحت سلطه دیکتاتوری بودند، هیچگاه نتوانستند یک حکومت دموکراتیک بر خود برقرار کنند.

———————-
پینوشت: هیچ کدام از وقایع بالا برای مقایسه لیبی با ایران و ترویج ترس و ناامیدی نوشته نشده است. نتیجه گیری بر عهده ی خود خواننده میباشد.
نتیجه ای که خود نویسنده از سرنوشت لیبی میگیرد اینست که مردم تحت تاثیر دیکتاتوری بلندمدت و خلا احزاب سیاسی ناآگاه میمانند و تنها راه گذار از دیکتاتوری، خودآموزی و مطالعه خودجوشانه است تا مردم به سادگی با هر تفکر و ایدئولوژی خشونت گرایی همراه نشوند.

@explorermindset 🌐 ذهن کاوشگر)