‍ قطعات DNA می‌توانند میانِ گونه‌های مختلف، انتقال افقی داشته باشند!

می‌دانیم که موجودات یوکاریوتی (یعنی تمام موجودات زنده جز باکتری‌ها و آرکی‌باکترها)، طی تولیدمثل جنسی، ژن‌های خود را (و در حقیقت، اغلب نیمی از مجموعهٔ کروموزومیِ خود را) به زادگانشان منتقل می‌کنند؛ چیزی که آن را «انتقال عمودی ژن» می‌نامیم. گاهی حتی گونه‌های متفاوت اما نزدیک به هم، از طریق آمیزش یا هیبریداسیون، می‌توانند انتقال عمودی ژن به زادگان هیبریدی داشته باشند. از سوی دیگر در پروکاریوت‌ها از جمله باکتری‌ها، ممکن است DNA از یک فرد به فرد دیگر جابه‌جا شود که آن را انتقال افقی ژن یا Horizontal Transfer می‌نامند.
اکنون محققان شواهد متقنی یافته‌اند که برخلاف تمام تصوراتِ پیشین، انتقال افقی ژن می‌‌تواند به وفور در انواع یوکاریوت‌ها و از جمله مهره‌داران رخ دهد.
شاه‌ماهی‌ها و سیمین‌ماهی‌ها -که هر دو در شمالی‌ترین نقاط اقیانوس‌های اطلس و آرام زندگی می‌کنند- هر دو برای در امان ماندن از سرمای شدید قطبی، پروتئین‌های ضد انجماد (AFPs) بیان می‌کنند و جالب اینجاست که ژن کاملاً مشابه AFP در این دو، نه حاصل هیبریداسیون میان آن‌هاست و نه تبار مشترک؛ چرا که اولاً در همهٔ مشاهدات، آمیزش میان این دو، ناموفق بوده و دیگر اینکه آخرین جد مشترک دو گونه، ۲۵۰ میلیون سال پیش می‌زیسته است و هیچ ماهی دیگر نزدیک به آن‌ها، چنین ژنی ندارد.
جمعیت کثیر شاه‌ماهی‌های نر، در هر انزال، حجم کثیری اسپرم در آب رها می‌کنند که آب‌‌های منطقه را در عکس‌های هوایی، سفیدرنگ می‌کند. بسیاری از این اسپرم‌ها، بدون موفقیت در لقاح، نابود شده و DNA آن‌ها در آب آزاد می‌شود. تخم‌های گونهٔ سیمین‌ماهی که در آب رها شده‌اند، برخی از این قطعات ژنومی را جذب می‌کنند و انتقال افقی رخ می‌دهد.
از طرف دیگر، مارماهی‌های زیتونی، می‌توانند ژن‌هایی را به‌طور افقی از موجودات دیگر چون مرجان‌ها دریافت کنند. به نظر می‌رسد انگل‌ها نقش مهمی در این میان داشته باشند‌. ساس‌ها و کنه‌ها، ژن‌هایی را (همچون BovBs) از گاوها به دیگر گونه‌ها مثل مارها منتقل می‌کنند و کرم‌های نماتود در انتقال افقی ژن در پشه‌ها مؤثرند. در واقع، انگل‌های گزنده، می‌توانند قطعات DNA را از طریق وزیکول‌های موسوم به اگزوزوم به میزبان جدید انتقال دهند.
اغلب ژن‌هایی که انتقال افقی پیدا می‌کنند، از نوع «عناصر جهنده» (ترنسپوزون، Transposable Element یا Jumping DNA) هستند؛ قطعات چموشی از ژنوم که خود را در سطح DNA تکثیر می‌کنند و از طریق اگزوزوم‌ها نیز منتقل می‌شوند.
منبع
@Evolps 🌱