🚑 مدیریت ترومای شکم و لگن | نکات مهم پیش‌بیمارستانی

🩺 در ترومای شکم و لگن، هدف اصلی در فوریت‌های پزشکی:

تشخیص سریع آسیب‌های تهدیدکننده حیات → پایدارسازی → انتقال سریع به مرکز مناسب

━━━━━━━━━━━━━━

🔴 ۱. ارزیابی اولیه؛ رویکرد ABCDE

🅰️ A — راه هوایی + محافظت ستون فقرات گردنی

🔹 بررسی باز بودن راه هوایی
🔹 باز کردن راه هوایی در صورت نیاز و استفاده از وسایل مناسب
🔹 در تروماهای پرخطر، تا زمان رد آسیب، محافظت از ستون فقرات گردنی را در نظر بگیرید.

🅱️ B — تنفس

🔹 بررسی تعداد و کیفیت تنفس
🔹 بررسی حرکات قفسه سینه و SpO₂
🔹 اکسیژن در صورت هیپوکسمی، دیسترس تنفسی یا طبق پروتکل سیستم EMS
🔹 توجه به آسیب‌های قفسه سینه که ممکن است همزمان با ترومای شکم وجود داشته باشند.

🅲 C — گردش خون و کنترل خونریزی

⚠️ این مرحله در ترومای شکم و لگن بسیار مهم است؛ زیرا خونریزی داخلی ممکن است بدون خونریزی خارجی واضح وجود داشته باشد.

🔹 بررسی نبض و فشار خون
🔹 بررسی رنگ، دما و وضعیت پوست
🔹 ارزیابی سطح هوشیاری و علائم شوک
🔹 جست‌وجو و کنترل خونریزی خارجی
🔹 ایجاد دسترسی وریدی یا داخل‌استخوانی در صورت نیاز و طبق پروتکل
🔹 در شوک خونریزی‌دهنده، احیای مایع و به‌ویژه فرآورده‌های خونی، در صورت دسترسی و طبق پروتکل سیستم EMS

🚨 انتقال به مرکز ترومای مناسب نباید به‌خاطر اقدامات غیرضروری به تأخیر بیفتد.

━━━━━━━━━━━━━━

🩸 ۲. ترومای شکم

ترومای شکمی معمولاً به دو گروه تقسیم می‌شود:

🔸 ترومای نافذ (Penetrating)
مانند آسیب ناشی از جسم تیز یا گلوله

🔸 ترومای غیرنافذ (Blunt)
مانند تصادف، سقوط یا برخورد شدید

در ترومای غیرنافذ، اندام‌هایی مانند:

🫀 طحال
🫀 کبد
🫀 کلیه‌ها

ممکن است دچار آسیب و خونریزی داخلی شوند.

⚠️ علائم هشداردهنده

🔹 درد یا حساسیت شکم
🔹 اتساع شکم
🔹 کبودی شکم، به‌خصوص علامت کمربند ایمنی (Seat-belt sign)
🔹 تندرنس یا سفتی شکم
🔹 تاکی‌کاردی و سایر علائم شوک
🔹 افت فشار خون
🔹 پوست سرد و رنگ‌پریده
🔹 اختلال سطح هوشیاری
🔹 درد شانه در برخی آسیب‌های داخل شکمی
🔹 خون در ادرار یا سایر شواهد آسیب دستگاه ادراری

❗ نکته مهم:
ظاهر طبیعی شکم یا فشار خون اولیه طبیعی، آسیب جدی داخل شکمی را رد نمی‌کند.

━━━━━━━━━━━━━━

🚑 ۳. اقدامات پیش‌بیمارستانی

در فوریت‌های پزشکی، اصل کار:

🔎 تشخیص → 🩹 پایدارسازی → 🚑 انتقال سریع

اقدامات مهم:

✅ ارزیابی ABCDE و پایش مداوم علائم حیاتی
✅ کنترل خونریزی خارجی
✅ دسترسی وریدی/داخل‌استخوانی در صورت نیاز و طبق پروتکل
✅ درمان شوک خونریزی‌دهنده طبق پروتکل سیستم EMS
✅ جلوگیری از هیپوترمی 🧣
✅ حمایت تنفسی و اکسیژن در صورت وجود اندیکاسیون
✅ عدم تجویز خوراکی غذا و مایعات 🍽️❌
✅ انتقال سریع به مرکز ترومای مناسب
✅ اعلام زودهنگام بیمار به مرکز مقصد در صورت امکان

━━━━━━━━━━━━━━

🦴 ۴. ترومای لگن

⚠️ شکستگی لگن، به‌خصوص در تروماهای پرانرژی مانند تصادفات شدید، می‌تواند باعث خونریزی قابل‌توجه و شوک هموراژیک شود.

علائم احتمالی

🔹 درد شدید لگن
🔹 ناتوانی در ایستادن یا حرکت
🔹 تغییر شکل یا کوتاهی ظاهری اندام
🔹 کبودی یا تورم لگن و پرینه
🔹 علائم شوک بدون خونریزی خارجی واضح
🔹 خون در مئاتوس ادراری یا سایر شواهد آسیب دستگاه ادراری

🚨 نکته بسیار مهم

❌ لگن را به‌طور مکرر یا با فشار زیاد برای بررسی ناپایداری حرکت ندهید.

این کار می‌تواند باعث افزایش خونریزی شود.

در صورت وجود مکانیسم آسیب و یافته‌های بالینی مشکوک به شکستگی لگن:

🩹 Pelvic Binder (بایندر لگنی)

می‌تواند طبق پروتکل و در صورت اندیکاسیون برای پایدارسازی لگن استفاده شود.

━━━━━━━━━━━━━━

🔍 ۵. ارزیابی ثانویه

پس از رسیدگی به مشکلات تهدیدکننده حیات، ارزیابی ثانویه انجام می‌شود.

📋 AMPLE

A — Allergies
حساسیت‌ها

M — Medications
داروهای مصرفی

P — Past Medical History
سابقه پزشکی

L — Last Meal
آخرین وعده غذایی

E — Events / Environment
رویدادها و مکانیسم آسیب

همچنین باید اطلاعات مربوط به مکانیسم آسیب ثبت شود:

🚗 سرعت خودرو
🚗 نوع و شدت برخورد
🚗 استفاده از کمربند ایمنی
🚗 وضعیت خودرو و میزان تغییر شکل آن
🏗️ سقوط از ارتفاع
⚠️ سایر اطلاعات مهم صحنه

━━━━━━━━━━━━━━

🧠 جمع‌بندی امتحانی

برای به‌خاطر سپردن مدیریت ترومای شکم و لگن:

ABCDE
⬇️
کنترل خونریزی 🩸
⬇️
تشخیص و درمان شوک 🚨
⬇️
دسترسی عروقی + احیای مناسب طبق پروتکل 💉
⬇️
پایدارسازی لگن در صورت اندیکاسیون 🦴
⬇️
جلوگیری از هیپوترمی 🧣
⬇️
انتقال سریع به مرکز ترومای مناسب 🚑

⭐ اصل طلایی

«در ترومای شکم و لگن، نبودِ خونریزی خارجی به معنی نبودِ خونریزی نیست!»

🩸 خونریزی داخلی را همیشه در ذهن داشته باشید.

━━━━━━━━━━━━━━
#فوریت_های_پزشکی
#ترومای_شکم
#ترومای_لگن
#تروما
#EMS
#پیش_بیمارستانی
#آموزش_فوریت_های_پزشکی