مکانیسم‌های آسیب در تروما

🔴 مکانیسم آسیب (Mechanism of Injury یا MOI) یعنی بررسی اینکه چه اتفاقی، با چه شدتی و با چه نوع نیرویی باعث آسیب به بدن شده است.

در تروما، ظاهر بیمار همیشه شدت واقعی آسیب را نشان نمی‌دهد؛ بنابراین شناخت مکانیسم حادثه به تیم درمان کمک می‌کند قبل از آشکار شدن علائم، احتمال آسیب‌های پنهان و تهدیدکننده حیات را در نظر بگیرد.

🔹 انواع اصلی مکانیسم آسیب

1️⃣ تروماهای غیرنافذ (Blunt Trauma)
در این نوع آسیب، پوست معمولاً سالم می‌ماند اما نیروی واردشده می‌تواند باعث آسیب داخلی شود.

📌 مثال‌ها:
• تصادفات خودرو
• سقوط از ارتفاع
• برخورد عابر با خودرو
• ضربه مستقیم
• له‌شدگی و Crush Injury

در تروماهای غیرنافذ ممکن است خونریزی داخلی، آسیب اندام‌ها، شکستگی‌ها یا آسیب مغزی وجود داشته باشد، حتی اگر در معاینه اولیه آسیب واضحی دیده نشود.

2️⃣ تروماهای نافذ (Penetrating Trauma)
در این حالت جسمی از سطح بدن عبور کرده و وارد بافت‌ها می‌شود.

📌 مثال‌ها:
• اصابت گلوله
• زخم چاقو
• ورود اجسام تیز یا خارجی به بدن

شدت آسیب به عواملی مثل نوع جسم، سرعت آن، محل ورود و مسیر عبور آن در بدن بستگی دارد.

3️⃣ آسیب‌های ناشی از کاهش یا تغییر ناگهانی سرعت (Deceleration Injury)
گاهی بدن در اثر ترمز ناگهانی یا برخورد شدید، به‌سرعت متوقف می‌شود اما اندام‌های داخلی به حرکت خود ادامه می‌دهند. این اختلاف سرعت می‌تواند باعث آسیب به اندام‌ها و عروق شود.

📌 مثال مهم:
تصادف با سرعت بالا و توقف ناگهانی خودرو.

---

🚗 در تصادف به چه چیزهایی توجه کنیم؟

هنگام بررسی صحنه، فقط به خود بیمار نگاه نکنیم؛ حادثه را هم بررسی کنیم.

🔸 سرعت تقریبی وسیله نقلیه
🔸 شدت برخورد
🔸 محل برخورد خودرو
🔸 میزان تغییر شکل یا مچاله‌شدن خودرو
🔸 میزان نفوذ به داخل کابین
🔸 استفاده یا عدم استفاده از کمربند ایمنی
🔸 پرتاب شدن بیمار از خودرو (Ejection)
🔸 مرگ یا آسیب شدید سایر سرنشینان
🔸 فاصله و ارتفاع در سقوط
🔸 نوع جسم در آسیب نافذ

این اطلاعات می‌توانند احتمال وجود آسیب‌های شدید و پنهان را افزایش دهند و در تصمیم‌گیری برای تریاژ و انتقال بیمار اهمیت داشته باشند.

⚠️ یک نکته مهم برای تکنسین اورژانس

مکانیسم آسیب، تشخیص قطعی آسیب نیست؛ بلکه یک سرنخ مهم برای پیدا کردن آسیب‌های احتمالی است.

یعنی اگر مکانیسم حادثه شدید باشد، حتی با وجود علائم ظاهراً خفیف، باید احتمال آسیب‌های جدی را در نظر گرفت و بیمار را بر اساس ارزیابی سیستماتیک تروما بررسی کرد. ارزیابی اولیه همچنان بر شناسایی و درمان سریع تهدیدهای حیاتی تمرکز دارد.

🩺 در پارت بعدی:
🔻 الگوریتم ABCD در ترومای شدید؛ از ارزیابی اولیه تا شناسایی سریع تهدیدهای حیات.

انجمن علمی فوریت های پزشکی