𖣐➸━━➵━━━➵━━➸━┅┄

❁❁﴿بــررســے مــفــهوم «مــولیٰ» در حــدیــث غــدیــر﴾❁❁

⭕⭕قسمت اولــــ⭕⭕


❌اشکال مشهور این است که چرا «مولی» را در الفاظ حدیث غدیر، با جمله ما بعد خود که پیامبر صلوات الله علیه وآله فرموده:«اللهُمَّ وَالِ مَنْ وَالَاهُ، وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ» تفسیر نمیکنیم، تا به معنای «یار و یاور» حمل شود‌⁉️⁩


‌1⃣⁩اولا؛ جمله «من کنت مولاه...» در نتیجهٔ از جمله ماقبل خود می آید که گفته شده «ألست أولی بالمؤمنین...»

و در برخی از احادیث صحیح و معتبر، پیش از جمله «من کنت مولاه...»، فاء سببیت آمده👇👇

📌«أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللهَ مَوْلَايَ وَأَنَا مَوْلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَنَا أَوْلَى بِهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ👈 فَمَنْ كُنْتُ مَوْلَاهُ فَهَذَا مَوْلَاهُ يَعْنِي عَلِيًّا»

‌♦️⁩ فلذا این فقره به جمله ماقبل خود که پیامبر صلوات الله علیه وآله، از مردم، بابت ولایت ایشان بر نفوس آنان اقرار میگیرد، باز میگردد.




‌2⃣⁩ثانیا؛ استعمال «مولی» ، به جای «أولی» در زبان عرب شایع بوده، و اگر قرینه ای بر حمل لفظ «مولی» بر معنای صحیح آن در دو فقره «أَلَسْتُ أَوْلَى بِالْمُؤْمِنِينَ مِنْ أَنْفُسِهِمْ» و «وَالِ مَنْ وَالاهُ وَعَادِ مَنْ عَادَاهُ» وجود داشته باشد، بدون شك آن قرینه جمله اول است✅

🔻ملاحظه بفرمایید چه تعداد از اهل لغت و مفسران عامه، استعمال «مولی» بر وزن مفعل را به جای «أولی» بر وزن أفعل، صحیح دانسته اند👇👇

در روایتی صحیح از پیامبر صلی الله علیه وآله نقل شده که «مولا» را به معنای «سرپرست» استعمال کرده اند؛

📌أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلَاءِ أَبُو كُرَيْبٍ قَالَ حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ عَنِ الْأَعْمَشِ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللهِ صَلَّى اللهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: لَا يَقُولَنَّ أَحَدُكُمْ: عَبْدِي فَإنَّ كُلَّكُمْ عَبْدٌ وَلَكِنْ لِيَقُلْ: فَتَايَ وَ لَا يَقُلْ أَحَدُكُمْ: مَوْلَايَ فَإِنَّ مَوْلَاكُمُ اللهُ، وَلَكِنْ لِيَقُلْ؛ سَيِّدِي

💢هیچیک از شما (به غلامانش) نگوید: ای بنده من، زیرا همه شما بنده (خداوند) هستید. اما میتواند بگوید: ای غلام من.
و ایضا نگویید: ای مولای من، بلکه خداوند مولای(همه) شماست، لکن میتوانید بگویید: ای آقای من
[السنن الكبرى،جلد ۹،ص۱۰۱]

‌✔️⁩سنده صحیح

‌♨️⁩یعنی، به سرپرستان خود، بگویید سید و آقا، زیرا «مولا» مختص خداوند است و اوست که مولا و مالك حقیقی تمام مخلوقات خود میباشد و مخلوقات نیز، تماما مملوك و بنده اویند...

⭕ملاحظه میکنید که «مولا» در روایت فوق، به صراحتا در معنای «اولی به تصرف» یا «مالك» استعمال شده



📍حال به بیان نظرات لغویان اهل بدعت میپردازیم👇👇

📌بخاری در صحیح خود از قول مجاهد مکی میگوید؛
وَقَالَ مُجَاهِدٌ؛ {مَوْلاَكُمْ} [آل عمران،آیه ۱۵۰] «أَوْلَى بِكُمْ»
[صحیح البخاري،جلد ۶،ص۱۰۶]



📌حسن بن یسار بصری گفته؛
«وقال الحسن: تمسكوا بدين الله «هُوَ مَوْلاَكُمْ»👈 سيدكم و المتصرف فيكم وناصركم وحافظكم»
[اللباب في علوم الكتاب،جلد ۱۴،ص ۱۶۰]



📌ابو عبیدة معمر بن مثنی گوید:«هِيَ مَوْلاَكُمْ، أولى بكم»
[مجاز القرآن،جلد ۱،ص ۱۲۲]



📌مقاتل گفته؛«بَلِ اللَّهُ مَوْلاكُمْ يعني يَقُولُ فأطيعوا اللَّه مولاكم يعني وليكم»
[تفسیر مقاتل بن سلیمان،جلد ۱،ص۳۰۶]



📌طبری میگوید؛«وَقَوْلُهُ: {هِيَ مَوْلَاكُمْ} يَقُولُ: النَّارُ أَوْلَى بِكُمْ»
[تفسیر الطبري،جلد ۲۲،ص۴۰۸]



📌ابن منظور میگوید:«وأما قول لبيد: فعدت كلا الفرجين تحسب أنه مولى المخافة خلفها وأمامها فيريد أنه أولى موضع أن تكون فيه الحرب»
[لسان العرب،جلد ۱۵،ص ۴۱۰]



📌ابن انباری میگوید؛«فالمولَى الأَوْلى بالشَّيء، قال الله عزَ وجلّ: النَّارُ هِيَ مَوْلاَكُمْ، فمعناه هي أَوْلى بكم»
[الأضداد،جلد ۱،ص۴۶]



📌صاحب بن عباد گوید:«و تكونُ بمَعْنى الأُوْلى؛ كقَوْلِه عَزَّ ذِكْرُه:هِيَ مَوْلاَكُم أي هيَ أَوْلى بكم»
[المحيط في اللغة،جلد ۱۰،ص ۳۰۸]



📌ابومحمد بغوی گفته؛«{مَأْوَاكُمُ النَّارُ هِيَ مَوْلَاكُمْ} صَاحِبُكُمْ وَأَوْلَى بِكُمْ»
[تفسیر البغوي،جلد ۸،ص۳۷]



📌ابن ابی نصر حمیدی گفته؛ «{مأواكم النَّار هِيَ مولاكم}أَي هِيَ أولى بكم...»
[تفسير غريب ما في الصحيحين البخاري ومسلم،جلد ۱،ص۳۲۲]



📌مکی بن ابی طالب میگوید؛«قوله {بَلِ الله مَوْلاَكُمْ} أي: بل الله وليكم ينقذكم من طاعة الكافرين التي ترديكم فأطيعوه ولا تستنصروا بغيره فهو خير من استنصرتم به»
[الهداية الى بلوغ النهاية،جلد ۲،ص۱۱۵۰]

{هِيَ مَوْلاَكُمْ} أي النار أولى بكم
[الهداية الى بلوغ النهاية،جلد ۱۱،ص۷۳۲۰]



📌ابن عطیه اندلسی گفته؛
«وقوله: هِيَ مَوْلاكُمْ؛قال المفسرون معناه: هي أولى بكم»
[تفسیر ابن عطیة،جلد ۵،ص۲۶۳]



📌ابن عبدالسلام گفته؛« {مَوْلاكُمْ} مالككم، أو المتولي لأموركم»
[تفسیر العز بن عبدالسلام،جلد ۲،ص۳۶۷]

🔻🔻🔻ادامه...🔻🔻🔻