🔶اخیراً فردی ناشناس، مجموعه‌ای از تصاویر تاریخی کاخ گلستان را در فضای مجازی منتشر کرده که با توجه به سختی دسترسی به آرشیوهای این مجموعه، اتفاق بسیار مهمی است. در این فایل‌ها (با کسر موارد تکراری و توضیحات آلبوم‌ها) ۳۱۰۰ عکس از ۷۶ آلبوم وجود دارد. البته که تعداد تصاویر آلبوم‌خانۀ کاخ گلستان بسیار بیشتر از اینهاست. (به روایت کتاب «کاخ گلستان آلبوم‌خانه»، محمدحسن سمسار و فاطمه سراییان، ۱۳۸۲، صفحه ۴۳۳ کاخ گلستان ۱۰۴۰ آلبوم قدیمی دارد با ۴۰۰۰ قطعه عکس منفرد که از آنها ۳۰۰ آلبوم جدید ساخته‌اند. در این کتاب تصاویری از چند آلبوم نظیر آلبوم ۳۶۲ از زنان حرمسرا هم آمده که در فایلهای آپلودی نیست. در واکنش کاخ گلستان هم که گفته شده خودمان قصد انتشار این تصاویر را داشتیم، حرف با اینکه این مجموعه «بخش کوچکی از آلبوم عکس‌های تاریخی» است شروع شده.) کیفیت اسکن این تصاویر همگی یک‌دست نیست و در بسیاری از موارد، توضیحات پایین عکس‌ها ناخواناست. با این حال همین مقدار هم بسیار بسیار مغتنم است: دریچه‌ای گشوده بر چیزی دیگر.
بیشتر این تصاویر، پرتره‌های اشخاص و رجال قاجاری (بیشتر از همه ناصرالدین شاه) و در درجۀ بعدی، تصویر عمارتها و مناظر شهری است. از این جهت، این مجموعه کمک بزرگی برای پژوهشگران تاریخ معماری است، چون هم تصاویر بسیاری از بناهای باستانی در اواخر قاجار در این مجموعه است و هم جزئیات بسیاری از معماری قاجاری. (برای نمونه در آلبوم ۱۸۸ مراحل ساخت شمس‌العماره و در آلبوم ۱۲۳۸ ساخت یک سد خاکی تصویر شده است). تصاویر فقط منحصر به تهران نیست و عکس‌های زیادی از شهرستان‌های ایران، عتبات عراق و حتی شهرهای اروپایی هم در این مجموعه دیده می‌شود (یادگار سفرهای خارجی ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه). برای پژوهشگر تاریخ اجتماعی هم این مجموعه چیزهایی دارد و مناسک محرم، نوروز، نیمه شعبان، جشن آش‌پزان و ... را می‌توان تماشا کرد، هرچند در این مورد توجه و دقت عکاسان به اندازۀ علاقه آنها به معماری نیست. یک نکتۀ جالب دیگر این مجموعه، داشتن تصاویری از تنوع زیستی ایران است که از علاقه ناصرالدین شاه به شکار می‌آید. در این مجموعه انواع قوچ‌ها و کل‌های مناطق مختلف، چند نوع گربه، ببر مازندران، فیل و حتی یک نمونه از ماهی‌های خزر (در آلبوم ۲۲۰) عکاسی شده‌اند.
@ehsanname
🔻در این پایین، انتخابهای من از مجموعه عکس‌های لو رفتۀ کاخ گلستان را ببینید.