🔹دیروز در یک کتابفروشی، بحثی را شاهد بودم که خریداری می‌گفت قیمت‌ها بالاست و ترجیح می‌دهد از مراکزی که کتاب را با ۵۰درصد تخفیف می‌فروشند بخرد. توضیحی را که آنجا دادم، به نظرم خوب است اینجا هم بنویسم:

🔻ماجرا از این قرار است که چون در کشور ما قانون کپی‌رایت نیست، پس هر اثر می‌تواند توسط چند ناشر ترجمه و عرضه شود. گاهی تعدد این ترجمه‌ها حیرت انگیز است. مثلا از رمان معروف «صد سال تنهایی» تاکنون ۴۳ ترجمه مختلف ارایه شده است. آیا همۀ این ترجمه‌ها آثار شاخصی هستند؟ خیر، اهل فن فقط دو ترجمه (ترجمه‌های بهمن فرزانه و کاوه میرعباسی) را ترجمۀ قابل تأمل و توجهی می‌دانند. خب پس چرا ناشرها باقی ترجمه‌های غیرمهم را منتشر می‌کنند؟ چون می‌خواهنداز شهرت و فروش خوب این اثر، سهمی بردارند. چطوری؟ اینطوری که تعدادی از این بازترجمه‌ها، اصلاً ترجمه نیست. پس چیست؟ بازنویسی از یک ترجمۀ خوب. ناشر به کسی می‌سپارد تا ترجمۀ معروفی را جلوی رویش بگذارد و از روی آن بازنویسی کند و کمی هم فعل و فاعل‌ها را پس و پیش کند تا اسباب گرفتاری پیش نیاید. چطوری بشناسیمشان؟ معمولاً ناشری که پول مترجم نمی‌دهد، برای طراح جلد هم هزینه نمی‌کند و طرح جلدهای این قبیل آثار، بسیار ساده و دم‌دستی است. به علاوه خود ناشر که می‌داند کتابش چه کیفیتی دارد، آن را به کتابفروشی‌های معتبر هم عرضه نمی‌کند و آن را به مراکز غیرتخصصی مثل اپلیکیشن‌های فروش مجازی یا یک فروشگاه عمومی می‌دهد. این‌طوری سهم پخشی و کتابفروش هم از فروش کتاب باقی می‌ماند. طبیعتاً این ناشر می‌تواند کتابش را با قیمت خیلی ارزانتری از نمونۀ مشابه و باکیفیت ناشری عرضه کند که هم حق‌الترجمه می‌دهد، هم هزینه ویراستار، هم طراح، ... و هم کتاب را به مراکز عرضه تخصصی کتاب می‌فرستد و در معرض قضاوت خواننده و منتقدها می‌گذارد. (اینجا و در مصاحبه با ایبنا، کسی که ۳۰ غرفه فروش کتاب با ۵۰ درصد تحفیف در پاساژهای مختلف دارد، همین ماجرا را با کمی تلطیف توضیح داده که «ناشران بازاری با انتشار یک کتاب ۷۰ تا ۸۰ درصد سود می‌کنند.... ناشرانی که هزینه حق‌التألیف و حق‌الترجمه پرداخت نمی‌کنند، انتشار این کتاب‌ها برایشان توجیه اقتصادی دارد ...»)

🔸دیگر انتخاب با خودتان است که با خرید از ناشرها و مترجم‌های خوب، از کسانی حمایت کنید که اثر دقیق و درستی در اختیارتان می‌گذارند، یا از آنهایی که با زحمات دیگران پول به جیب می‌زنند. فقط حواستان باشد که اگر موقع خواندن این نسخه‌های تخفیف بالا، چیزی از روند داستان دستگیرتان نشد، ماجرا به همان انتخاب خودتان برمی‌گردد. دوستان پخته‌خوار، به علت سرعت و نداشتن دقت، گاهی اشتباهات عجیب و غریبی مرتکب می‌شوند. مثلاً در یکی از بازچاپهای رمان «عامه‌پسند» بوکوفسکی، ترجمۀ پیمان خاکسار، یک دشنام به فردی با نام «ریتو» تبدیل شده (+) و شخصیتی تازه به داستان اضافه شده است!
@ehsanname